İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Mabel Matiz’in “Ha Leylim” şarkısının sözleri ve video klibi hakkında “müstehcenlik” iddiasıyla başlattığı soruşturmaya LGBTİ+ örgütlerinden ortak tepki geldi.
Başsavcılık, 13 Ağustos’ta yaptığı açıklamada şarkının sözleri ve klibindeki görsellerin Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 226. maddesinde düzenlenen “müstehcenlik” suçu kapsamında kaldığını değerlendirerek resen soruşturma başlatıldığını duyurmuştu.
Kaos GL Derneği, 17 Mayıs Derneği, SPoD, Pembe Hayat ve ÜniKuir’in de aralarında bulunduğu 15 örgüt, “Beraat yetmedi mi? Mabel Matiz’e yönelik yargı tacizine son verin!” başlıklı ortak açıklamayla soruşturmanın derhal sonlandırılması çağrısı yaptı.
Kültür sanata tehdit
Örgütler, Mabel Matiz’in birkaç ay önce “Perperişan” şarkısının sözleri nedeniyle yine “müstehcenlik” suçlamasıyla yargılandığını hatırlattı.
İstanbul 54. Asliye Ceza Mahkemesi, 8 Mayıs 2026’da suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle Matiz’in beraatine karar vermişti.
Ortak açıklamada, beraat kararının ardından başka bir eser nedeniyle benzer bir soruşturmanın başlatılmasının tesadüf olmadığı savunularak şöyle denildi:
“Bu soruşturma, sanatı ve sanatçıyı ceza hukuku aracılığıyla denetim altında tutma çabasının devamıdır. Bir sanatçı daha kaç kez şarkılarının sözlerini, kullandığı imgeleri ve kurduğu hayal dünyasını savcılıklara ve mahkemelere açıklamak zorunda bırakılacak?”
Açıklamada, “müstehcenlik” ve “genel ahlak” gibi sınırları belirsiz kavramların ifade özgürlüğünü kısıtlamak, kadınların, LGBTİ+’ların ve hâkim normların dışında kalan hayatların görünürlüğünü bastırmak amacıyla kullanıldığı belirtildi. Sanat eserlerinin bağlamından koparılarak ceza soruşturmalarının konusu hâline getirilmesinin yalnızca Mabel Matiz’i değil, kültür ve sanat alanının tamamını tehdit ettiği vurgulandı:
“Sanat bir suç mahalli, şarkı sözleri suç delili, sanatçılar da kendilerine çizilen sınırların dışına çıktıkları için şüpheli hâline getirilemez.”
Örgütler, soruşturmanın sanatçılara “devletin makbul saydığı aşkları, bedenleri, arzuları ve hayatları anlatın; aksi hâlde soruşturulabilirsiniz” mesajı verdiğini belirterek, “Aşkın, arzunun, sanatın ve hayal gücünün sınırlarını savcılıklar belirleyemez” dedi.
"Otosansür tehditi"
Ortak açıklamada sanatsal ifade özgürlüğünün yalnızca çoğunluğun benimsediği veya kimseyi rahatsız etmeyen eserler bakımından geçerli olmadığına da dikkat çekildi.
“Farklı, aykırı, eleştirel ve normların dışına çıkan ifadelerin” de korunması gerektiğini belirten örgütler, bir eserin rahatsız edici, alışılmadık veya ahlaka aykırı bulunmasının cezai soruşturma gerekçesi yapılamayacağını söyledi.
Matiz’in art arda soruşturmalarla karşı karşıya bırakılmasını bütün sanatçılara yöneltilmiş bir “otosansür tehdidi” olarak nitelendiren açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“Soruşturmanın kendisi, sonucu ne olursa olsun, sanatçıları hangi sözü söyleyebileceklerini ve hangi görüntüyü kullanabileceklerini düşünmeye zorlayan bir cezalandırma mekanizmasına dönüşmektedir.”
“Mabel Matiz yalnız değildir”
Örgütler İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na “Ha Leylim” hakkındaki soruşturmayı sonlandırma, kamu kurumlarına ise sanatçılar üzerindeki “baskı, sansür ve kriminalleştirme politikalarından” vazgeçme çağrısı yaptı. Açıklama şu sözlerle sona erdi:
"Perperişan davasında beraat etmesi gereken yalnızca Mabel Matiz değil, sanat ve ifade özgürlüğüydü. Bugün yeniden savunmak zorunda kaldığımız da yalnızca bir şarkı ya da klip değil; hepimizin hikâyesini özgürce anlatabilme hakkıdır.
Mabel’in şarkıları suç değildir. Aşk suç değildir. Arzu suç değildir. LGBTİ+’ların ve normların dışında kalan hayatların sanatta görünür olması suç değildir.
Biz hikâyelerimizi anlatmaya, şarkılarımızı söylemeye ve birbirimizden ilham almaya devam edeceğiz. Sanattan, aşktan ve özgürlükten elinizi çekin!"
İmzacı örgütler
Kaos GL Derneği, 17 Mayıs Derneği, Ankara Gökkuşağı Aileleri Derneği (GALADER), Kırmızı Şemsiye Derneği, LGBTİ+ Aileleri ve Yakınları Derneği (LİSTAG), Muamma LGBTİ+ Derneği, Özgür Renkler Derneği, Sosyal Politika Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği (SPoD), 20 Kasım Nefret Suçlarıyla Mücadele Derneği, ÜniKuir Derneği, Mersin Yedirenk Derneği, Pembe Hayat Derneği, Genç LGBTİ+ Derneği, HEVİ LGBTİ+ Derneği ve Lambdaistanbul Derneği.
Kaynak: bianet, Kaos GL.
