Avrupalı liderleri Ermenistan'da toplayan Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi, başkent Yeravan'da yapılıyor. 40 kadar ülkenin liderlerinin katıldığı toplantıda liderleri Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ağırlıyor. Zirvesiye Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer gibi isimler katılıyor.
Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz temsil ederken, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev video bağlantı ile zirveye katıldı.
Yerevan’daki zirvede, liderler farklı konu başlıklarında görüşmeler yaptılar, anlaşmalara vardılar ve çeşitli mesajlar verdiler.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Paşinyan'ın politikalarını "çok etkileyici" olarak nitelendirdi. Diğer liderlerle bir panelde konuşan Macron, Paşinyan'ın görev süresi boyunca Ermenistan'a ilişkin küresel algıların önemli ölçüde değiştiğini belirtti.
“Paşinyan’ın son yıllardaki çalışmalarının çok etkileyici olduğuna inanıyorum. Dürüst olalım: sekiz yıl önce kimse buraya gelmezdi. Bugün ülkenize bu kadar çok ziyaretin gerçekleşmesi iyi bir işaret” dedi.
Macron, "Sekiz yıl önce, bu masanın etrafındaki birçok ülke, bu ülkeyi Rusya'nın bir uydusu olarak görüyordu. Paşinyan Kadife Devrim ile ülkesini Rusya'dan korumaya karar verdi. Ve bu yüzden, her gün saldırılara maruz kaldı ve kalmaya devam ediyor" diye devam etti.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskyy
Paşinyan ile bir araya gelen Zelenskyy, ikili işbirliğinin geliştirilmesi olasılıklarını görüştü ve karşılıklı işbirliğinin derinleştirilmesinin önemini vurguladı. Görüşmede bulunan taraflar ayrıca bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunarak istikrarlı ve kalıcı bir barışın teşvik edilmesinin gerekliliğinin altını çizdiler.
Zelenskyy, konuşmasında Ermenistan ve Azerbaycan'a "sürdürülebilir, kapsamlı ve uzun süreli bir barış" diledi. Ukrayna Cumhurbaşkanı'nın 24 yıl sonra ilk kez Ermenistan'ı ziyaret etmesinin de önemli olduğunu belirtti.
Zelenskyy, “İran'daki savaş çözümsüz kalmaya devam ediyor ve uzun süre istikrarsızlığa yol açabilir. Dolayısıyla, her şeyden önce, enerji ve güvenlik iş birliğimizin gerçek bir iş birliği olması gerekiyor ve kışa hazırlanmak ve enerji sorunlarıyla başa çıkmak için birbirimize yardım etmeliyiz. Ayrıca Hürmüz Boğazı ve İran halkı için uzun vadeli bir çözüm için de çaba göstermeliyiz” dedi.
Cumhurbaşkanı ayrıca, “Rusya'nın Ukrayna ve Avrupa'ya karşı savaşının” eskisi kadar güçlü bir şekilde devam ettiğini belirtti. Zelenskyy, bu yazın Rusya Devlet Başkanı'nın bir sonraki adıma karar vereceği dönem olacağını düşündüğünü söyledi. Rus petrolüne, askeri sanayisine ve Rus bankalarına yönelik yaptırımlar nedeniyle tüm liderlere teşekkürlerini ifade etti.
Ayrıca Zelenskyy, “Rusya bu savaşı sona erdirmezse ne yapacağımıza odaklanmalıyız. Uygulanabilir bir diplomatik format bulmalıyız ve Avrupa her türlü görüşmede masada olmalı. ABD ile temas halindeyiz ve onların görüşlerini ve pozisyonlarını anlıyoruz, ancak Ruslarla yapılacak görüşmeler için ortak bir Avrupa sesi geliştirmek gerek" ifadelerini kullandı.
İspanya Başbakanı Sanchez
Paşinyan ile görüşen İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ikili ilişkilerin geliştirilmesi hakkında görüş alışverişinde bulunarak, siyasi diyaloğun yoğunlaştırılması ve ekonomik işbirliğinin genişletilmesinin önemini vurguladılar.
Görüşmede ayrıca Ermenistan-Avrupa Birliği ortaklığı konusunda devam eden süreçler ve karşılıklı ilgi alanına giren bölgesel konular ele alındı. Taraflar, ekonomi, enerji ve turizm alanlarındaki işbirliğini umut verici olarak nitelendirdi. Ayrıca, bölgesel istikrar ve barışın sağlanması ve uluslararası platformlarda diyaloğun sürdürülmesinin öneminin altını çizdiler.
Birleşik Krallık Başbakanı Starmer
Paşinyan, İngiliz mevkidaşı Keir Starmer ile de görüştü. Paşinyan, bu ziyaretin tarihi olduğunu, çünkü ilk defa bir İngiltere Başbakanının Ermenistan’ı ziyaret ettiğini söyledi. Paşinyan, bu ziyaret ve görüşme sonucunda ikili ilişkilerin güçleneceğine ve çeşitli alanlardaki iş birliğinin gelişip genişleyeceğine olan güvenini dile getirdi.
Görüşme sonunda Başbakan Paşinyan ve Başbakan Starmer, Ermenistan ve İngiltere arasındaki Stratejik Ortaklığa ilişkin Ortak Bildiri'yi imzaladı.
Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yaptığı açıklamada, "Barışın refah getirdiğini ve Güney Kafkasya'da bağlantıların kilit rol oynayabileceğini göstermek için Ermenistan'ı destekliyoruz. Tıpkı çelik ve kömürün Avrupa Birliği'nin doğuşunda barış ve refahın pekişmesinde oynadığı rol gibi" dedi.
Ayrca von der Leyen, Ermenistan'ın bağlantılarının Avrupa'nın tedarik zincirleri için önemli bir rol oynadığını söyledi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte açıklamasında Avrupa ülkelerinin ABD Başkanı Donald Trump'ın "mesajını aldıklarını" ve askeri üslerin kullanımıyla ilgili anlaşmaları uyguladıklarını söyledi.
Trump, bazı NATO müttefiklerini İran'la savaşında ABD'ye yeterli desteği sağlamamakla eleştirmişti. Avrupa ortaklarıyla gerilimi artıran bir diğer gelişme ise ABD'nin Cuma günü Almanya'dan 5.000 askerini çekme kararı alması oldu.
Rutte, Ermenistan basınına yaptığı açıklamada, "Evet, ABD tarafında bazı hayal kırıklıkları oldu, ancak sonra Avrupalılar anladı. Şu anda tüm ikili üs anlaşmalarının uyguluyorlar" dedi.
NATO üyesi İspanya, topraklarındaki askeri üslerin İran'la savaşta kullanılamayacağını söylemişti. Ancak Rutte, Karadağ, Hırvatistan, Romanya, Portekiz, Yunanistan, İtalya, İngiltere, Fransa ve Almanya gibi diğer NATO ülkelerinin üslerin ve diğer lojistik desteklerin kullanımı için yapılan talepleri uygulamaya koyduğunu belirtti.
Rutte ayrıca, giderek daha fazla Avrupa ülkesinin "bir sonraki aşamaya" hazır olmak için mayın temizleme gemilerini Körfez'e yakın bölgelere önceden konuşlandırdığını söyledi.
Kanada Başbakanı Carney
Kanada Başbakanı Carney'nin ofisinden yapılan açıklamaya göre, Carney Ukrayna Başbakanı Zelenskyy ile "Ukrayna'nın Rusya'nın saldırganlığına karşı mücadelesindeki son gelişmeleri”ni görüştü.
Carney’in ofisinden yapılan açıklamada, “Başbakan Carney, Kanada'nın Ukrayna'ya olan sarsılmaz desteğini ve barış sürecinin başarısına katkıda bulunma azmini yineledi. Liderler, Ukrayna ve halkının gelecekteki Rus saldırganlığı korkusundan uzak, müreffeh, bağımsız ve egemen bir geleceği hak ettiğinin altını çizdi.” dendi.
Avrupa Konseyi Başkanı Costa
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Ermenistan Başbakanı Paşinyan'a, Ermenistan'ı Avrupa Birliği'ne daha da yaklaştıran cesur siyasi kararları için teşekkür etti.
“Bugünkü Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi gerçekten tarihi bir öneme sahip. Tarihi çünkü AST ilk kez Güney Kafkasya'da toplanıyor ve Ermenistan'ı, uzun ve zengin tarihi göz önüne alındığında, ait olduğu yer olan Avrupa'nın kalbine yerleştiriyor. Tarihi çünkü bugünkü zirve, Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki anlaşma sayesinde mümkün oldu; bu anlaşma, tırmanma ve savaşın hakim olduğu bir dünyada kutlanması gereken bir Avrupa barışı öyküsüdür” dedi.
Avrupa Konseyi Başkanı, “Başbakan Paşinyan'a bugün bize ev sahipliği yaptığı için, ama aslında esas olarak Ermenistan'ı Avrupa Birliği'ne yaklaştırmak için aldığı cesur siyasi kararlar için teşekkür etmek istiyorum. Gidişat açıkça bellidir ve bu yoldaki önemli bir kilometre taşı, yarın burada, Yerevan’da gerçekleşecek olan ilk Avrupa Birliği-Ermenistan zirvesidir. Ve bu kutlanmaya değer” dedi.
AK Dış İlişkiler ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Kallas
Avrupa Komisyonu Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi/Başkan Yardımcısı Kaja Kallas, Ermenistan’ın olası AB üyeliği ile ilgili olarak sorulan bir soruya, "Ermenistan kendi kararlarını kendisi veriyor. Bir ay sonra seçimler var. Elbette Avrupa perspektifi de masada ve Ermenistan kendi kararını kendisi verecek" dedi.
