İçişleri bakanı Mustafa Çiftçi, Güvenli Sokaklar Derneği (GÜSODER) ile bugün bir araya geldi. Çiftçi, "Yıl sonuna kadar sokak köpeklerinin hepsini barınaklara toplatacağım" dedi.
Çiftçi X hesabından “Sokak hayvanlarıyla ilgili meselelerin kalıcı ve sürdürülebilir çözümlerle ele alınmasına yönelik değerlendirmelerde bulunduk” açıklamasını yaptı. Ayrıca "Yıl sonuna kadar sokak köpeklerinin hepsini barınaklara toplatacağım "dedi. Yerel yönetimlerin de konuyla ilgili sorumluluklarına değindi.
Hayvan ve yaşam hakları savunucuları bu açıklama ve uygulamaların dayandırıldığı nedenin kamu güvenliği değil hayvan düşmanlığı olduğu görüşünde. Çok sayıda dernek ve yaşam hakkı savunucusundan Çiftçi'nin ifadeleri ve uygulanması planlanan karara tepki geldi.
"Sokak hayvanları hedef gösterilemez"
“İhtiyacımız olan şey daha fazla ihbar değil,daha fazla sorumluluk,daha fazla bakım ve daha fazla birlikte yaşam politikaları. Bu gelişme, 2024 yılında Hayvanları Koruma Kanunu'nda yapılan değişikliklerden bağımsız düşünülemez. Yasa değişikliğinin ardından sokak hayvanlarının toplatılmasının ve barınaklara kapatılmasının önü açıldı. Türkiye'nin dört bir yanında toplama operasyonları başladı. Çok sayıda hayvan yaşamını kaybetti. Şimdi ise sokak hayvanları dijital ihbar mekanizmalarının konusu hâline getiriliyor. Sokak hayvanları hedef gösterilemez.
Yaşam İçin Yasa İnisiyatifi ise “Yaşamı kontrol edilmesi gereken bir ‘sorun’ olarak gören düzene karşı mücadeleye!” çağrısında bulundu.
112'ye "sokak hayvanları" güncellemesi
Son olarak Denizli'de 7 Haziran’da çekiç darbeleriyle öldürülüren Patron isimli köpekte de görüldüğü gibi sokak hayvanlarına yönelik şiddet vakaları artıyor. Son günlerde Ankara Üniversitesi, Galatasaray Üniversitesi kampüsünde kedi ve köpekler toplatılmaya çalışıldı.
Öte yandan İçişleri Bakanlığı’nın 112 Acil Çağrı uygulamasına “Sokak Hayvanları” sekmesi eklendi. Sekme; "Vakalar", "Asayiş", "UYUMA" ve "İhbarlar" başlıklarıyla aynı ekranda yer alıyor. Çiftçi bu sekmeyle, sokaktaki hayvanların "ihbar" edilmesi üzerine sürecin daha hızlı ilerleteceğini de söyledi. Bu uygulamayla sokakta yaşayan hayvanlar, kamusal yaşamın bir parçası olarak değil; bildirilecek ve müdahale edilecek bir güvenlik meselesi olarak sunuluyor.
"Uygulanamaz bir yasa"
Hayvan Hakları İzleme Komitesi 2025 yılı Türkiye Geneli Belediye Hayvan Barınakları Raporu'na göre Türkiye'de en az 26 barınağın ruhsatsız olduğuna, veteriner hekim ve personel eksikliğinin yaşandığına dair veriler bulunmakta. Tarım Orman Bakanlığı’na göre Türkiye’de 4 milyon köpek bulunmakta, belediyelerin toplam barınak kapasitesi ise 105 bin ve bunun kaçının kedi, köpek olduğu belirsiz. İçişleri Bakan Danışmanı Ahmet Yavuz Karaca 2026 nisan ayındaki açıklamasında Türkiye'deki sokak hayvanı sayısının 15 Mart 2025 sonrası yapılan tespitle 1 milyon 250 bin civarında olduğunu, bu sokak hayvanlarının yüzde 78'inin toplandığını bildirmişti.
Raporda bu verilerle birlikte “Kapasite yetersizliği ve Uygulanamaz bir yasa” başlığı altında şu sözlere yer verilmişti:
“2 Ağustos 2024'te yürürlüğe giren yasa değişikliği, belediyelerin tüm sokak köpeklerini toplayarak barınaklarda tutmasını ve sokağa geri bırakmamasını zorunlu kılmaktadır. Mevcut kapasite düşünüldüğünde, bu yasa uygulanabilir değildir. Uzun yıllardır öldürme pratiği bulunan belediyeler yasa sonrası kapasitesinin yetersiz olduğunu gerekçe göstererek köpekleri çok rahatça öldürebilmektedir. Medyaya da yansımış vakalar da göstermektedir ki, bu öldürmeler genellikle boğma, kürekle kafa ezme, canlı canlı gömme gibi zalimce ve yasa dışı yöntemlerle gerçekleşmektedir.
Türkiye'de hayvan haklarını koruyacak bağımsız ve etkili bir denetim mekanizmasi olmadığı için bu süreçlerin engellenmesi son derece zordur. Türkiye'deki barınakların durumu düşünüldüğünde bu şaşılacak bir durum değildir. Medyaya da yansıdığı üzere ruhsatlı barınaklarda dahi hayvanları aç, susuz bırakma, soğukta titreme, şiddet gösterme ve öldürme vakaları yaşanmaktadır. Ruhsatsız barınakların koşulları düşünüldüğünde ise hayvanların yaşam koşullarının korkunçluğu daha iyi anlaşılacaktır.”
