Kültür sanat sezonu açıldı, şehir hareketlendi. Yazın güneşli günleri geride kalırken kendimizi sonbaharın, batteniyelerin ve en çok da kitapların kollarınıza bırakmaya hazırız. Biz de Agos olarak Aras Yayıncılık'ın kapısını çaldık, Eylül ayından başlayarak yıl sonuna kadar yayımlanacak kitaplarını sorduk.
Aras Yayıncılık, bu yıl eylülden başlayarak yıl sonuna kadar Türkçe ve Ermenice farklı dönemlere, türlere ve alanlara uzanan kitapları okurla buluşturacak. Buyurun Aras Yayıncılık'ın iştah açan yayın programına.
Eylül: 1861’den bugüne bir yemek kitabı
Eylül ayında yayımlanacak ilk kitap "Yemek ve Hamur İşleri Tertibi." 1861 yılında İstanbul’da Ermeni harfli Türkçe olarak yayımlanan eser, bilinen en eski Ermeni harfli Türkçe yemek kitaplarından biri olmasının yanı sıra, 19. yüzyıl İstanbul’undaki yemek kültürü ve gündelik hayat açısından da önemli bir kaynak niteliğinde.
Kitabın çevriyazısını Osmanlı tarihi, yemek kültürü ve yemek tarihi üzerine çalışmalarıyla tanınan Yavuz Köse yaptı. Et yemeklerinden pilavlara, böreklerden helvalara, şerbetlerden turşulara uzanan tarifler, dönemin yemeklerinin yanı sıra mutfakta kullanılan teknikleri, malzemelerin hazırlanmasını ve saklanmasını, dolayısıyla dönemin mutfak pratiğini de kayda geçiriyor.
Aras, eseri yeniden basım olarak değil, kapsamlı bir yayın projesi olarak hazırladı. Osmanlı yemek kültürü, Ermeni Harfli Türkçe matbuat geleneği ve Osmanlı Ermeni sofra kültürü üzerine farklı makaleler de kitaba eşlik ediyor.
İnci Batuk'tan Galata hafızası
Ekim ayının öne çıkan çalışması İnci Batuk’un "Galata’nın Görsel Kent Hafızası" adlı çalışması. Kitap, Batuk’un 25 Mayıs–24 Haziran 2017 tarihleri arasında Depo’da gerçekleşen aynı adlı sergisinde yer alan fotoğraflardan oluşuyor.
Batuk, Galata’yı yalnızca fotoğraflamıyor; semti dinleyerek, seslerini ve hafızasını takip ederek kayda geçiriyor. Çekiç seslerinden makine uğultularına, dalgaların ve martıların seslerinden sokakların, duvarların, eski yapıların ve insanların taşıdığı izlere kadar Galata’nın farklı katmanlarını görünür kılıyor.
"Galata’nın Görsel Kent Hafızası", bir semtin değişen yüzünü fotoğraflarla belgelemekle kalmıyor; geçmişle bugün arasındaki bağı, kentsel dönüşümün ve zamanın Galata üzerinde bıraktığı izleri de sorguluyor. Fotoğraf, burada yalnızca görsel bir kayıt değil, aynı zamanda bir kent hafızası aracına dönüşüyor.
Kasım: Meclis tutanaklarından sualtına
Kasım ayında tarih alanına uzanan Taner Akçam ve Sait Çetinoğlu’nun "TBMM Tutanaklarında Pontus" adlı kitabı yayımlanacak. Pontus meselesine ilişkin akademik bir inceleme sunan kitap, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanakları üzerinden dönemin siyasi tartışmalarını ve karar alma süreçlerini ele alıyor. Böylece tarihsel bir mesele, dönemin Meclis kayıtları ve birincil belgeleri üzerinden takip edilebiliyor.
Kasım programındaki bir diğer çalışma ise Türkiye’nin ilk sualtı fotoğrafçılarından Zareh Magar’ın "Sualtı: Nefesle Dalışın Fizyolojisi ve Fizyopatolojisi" adlı kitabı.
Diş hekimi ve dalgıç olan Zareh Magar’ın uzun yıllara dayanan araştırmalarının ürünü olan çalışma 1972’de tamamlandı. Yeni edisyon, eserin yeniden yayımlanmasının yanı sıra Magar’ın hayat hikâyesini de gözler önüne seriyor.
Rober Koptaş tarafından yayıma hazırlanan kitap, Koptaş’ın sunuş yazısının yanı sıra arşiv ve basın taramalarına ve yapılan mülakatlara da dayanıyor. Fotoğraflar, belgeler ve çeşitli eklerle zenginleştirilen kitap, hem sualtı dalışının fizyolojisi ve fizyopatolojisine ilişkin tarihsel bir çalışma hem de Türkiye’de dalış ve sualtı fotoğrafçılığının öncü isimlerinden birinin hikâyesini belgeleyen kapsamlı bir edisyon niteliğinde.
Aralık: Zohrab’dan Sarkis Efendi Suciyan’a
Aralık ayında Ermenice edebiyat tarihinin önemli isimlerinden Krikor Zohrab’ın "Sessiz Acılar" adlı öykü kitabı yayımlanacak. Kitabı Ermeniceden Tomas Terziyan çevirdi.
Zohrab’ın Türkçe yayımlanacak ikinci öykü kitabı olan "Sessiz Acılar", gerçekçi üslupla kaleme alınmış pek çok öyküyü bir araya getiriyor. Zohrab, gündelik hayatın içindeki insan ilişkilerini, toplumsal eşitsizlikleri, bireyin çevresiyle çatışmasını ve dönemin İstanbul toplumunun farklı kesimlerini keskin bir gözlem gücüyle ele alıyor.
Aralık ayında yayımlanacak bir diğer kitap ise "Kemani Sarkis Efendi Suciyan". Kitabın tekrar baskısı Talin Suciyan’ın önsözüyle ve kapsamı genişletilerek hazırlanıyor. Talin Suciyan’ın yürüttüğü kapsamlı araştırma sonucunda daha önce gün yüzüne çıkmamış bestelerin tespit edilmesiyle kitabın müzikal içeriği önemli ölçüde genişletilecek.
Yeni baskıyla birlikte yalnızca eserin içeriğini güncellemek değil, aynı zamanda Kemani Sarkis Efendi Suciyan’ın müzik dünyasındaki yerini daha kapsamlı biçimde değerlendirmek ve çalışmayı akademik açıdan da zenginleştirmek hedefleniyor.
Ermenice yayınlarda tarih ve çocuk edebiyatı
Aras’ın Ermenice yayın programında ise tarih ve çocuk edebiyatı alanında yeni kitaplar yer alıyor. Yeni ve daha dinamik bir üretim sürecine kavuşan Ermenice yayın programı, çağdaş çevirilerden çocuk edebiyatına, cemaat belleğine ışık tutan başvuru kaynaklarına uzanan bir seçki sunuyor.
Yılbaşına kadar ve yeni yılın ilk aylarında yayımlanması planlanan programın öne çıkan kitaplarından biri, Zartiss yayın dizisinin bir parçası olan, Ursula K. Le Guin’in "Yerdeniz Büyücüsü" (Yerkradzovin gakhartı, Երկրածովին կախարդը) adlı eseri. Çağdaş dünya edebiyatının bu kült eserinin Batı Ermenicesine kazandırılması, genç okurlar ve Ermenice edebiyat takipçileri için dönemin projeleri arasında yer alıyor. Bu çalışma aynı zamanda Zartiss serisinin Paris ve Los Angeles’tan sonra İstanbul’da yayımlanan ilk kitabı olacak.
Çocuk edebiyatı alanında ise daha önce yayımlanan ve çok sevilen "Garmılig" (Կարմլիկ) ile aynı coğrafyayı ve atmosferi paylaşan, yine Mher Bekaryan’ın kaleminden çıkan resimli çocuk kitabı "Cermagurtzk" (Ճերմակուրծք) yer alıyor. Aras, çocuk edebiyatı külliyatını ayrıca Lerna Karakütük’ün kaleme aldığı "Kaplumbağamızın Evi Nerede"? (Ur e mer gıryayin dunı, Ո՞ւր է մեր կրիային տունը) başlıklı yeni resimli çocuk kitabıyla zenginleştirmeyi sürdürüyor.
Sona Der-Markaryan'dan yeni eser
Tarih ve bellek odaklı çalışmaların başında ise İstanbul Ermeni Patrikliği’nin dünden bugüne kurumsal serüvenini ve tarihsel tanıklıklarını bir araya getiren kapsamlı "Patriklik Tarihi" yer alıyor. Berdj Maslak tarafından kaleme alınan eser, yaklaşık 600 sayfalık bir başvuru kaynağı olacak.
Edebiyat dizisinde ise daha önce Türkçesi yayımlanan ve büyük ilgi gören Hagop Gobelyan’ın "Kızgın Buhardaki Koza" romanı bu kez Ermenice edisyonuyla raflardaki yerini almaya hazırlanıyor.
Daha önce Türkçede "Marukyanlar", Ermenicede ise "Kare Bubrig" (Taş Bebek, Քարէ պուպրիկ) adlı eserleriyle tanınan Sona Der-Markaryan’ın kaleme aldığı "İki Kere" (Yergu heğ, Երկու հեղ) de yeni dönemin öne çıkan edebiyat metinleri arasında.
