Sovyetler Birliği'nin 2. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası karşısında elde ettiği zaferin 70. yıldönümü 9 Mayıs’ta kutlandı. Bu zafer için Sovyet saflarında yer alanlar arasında 1915’ten kurtulan Ermeniler de bulunuyordu. Yani bir soykırımdan kurtulmayı başaranlar, bir başka soykırımın failini durdurmak için savaşmışlardı.

Muhasebeci Koçu, şapkacı Katya, demirci Artin, şemsiyeci Olga... Rita Ender’in Agos Gazetesi için görüştüğü ve ‘Meslekler, Mekanlar’ köşesine taşıdığı 85 usta ve 80 mekan, şimdi bir kitaba dönüştü.

Bugün 70 milyonluk nüfusun %1’ini dahi oluşturmayan gayrimüslimler, Pegasus Havayolu’na göre tanrının varlığını kabul etmiyor. Havayolu şirketi, Anadolu'da uçtuğu yerlerde bundan 100 yıl öncesine kadar binlerce kilisenin olduğundan bihaber elbette.

Dersim Tertelesi'nin 78. yıldönümü dolayısıyla Dersim, Ankara, Antep ve Adana'da çeşitli anma etkinlikleri ve eylemler düzenlendi. Anmaların Dersim'deki merkeziyse geçtiğimiz Nisan ayında toplu mezarların bulunduğu Hozat ilçesine bağlı Seka Sure mevkiiydi.

Pegasus havayollarının uçaklarda ücretsiz dağıttığı Pegasus Magazine'nin bulmacasında "gayrimüslimlere verilen ad " sorusuna yanıt olarak "kafir" yazıyor.

Katledilmeselerdi en az 8.5 milyon Ermeni ve yine en az 3.5 milyon da Süryani daha şimdi aramızda olmalıydı. Ya Nasturiler, Lazlar, Keldaniler, Rum-Pontuslar ve diğerleri?

Entelektüel mecrada Ermeni Soykırımı’na dair ses çıkaranların sayısı, son 10 yıla kadar bir elin parmağına geçmeyecek kadardı. Ses çıkaranlar ise her kesimden büyük tepki aldılar ve baskılarla karşılaştılar. Bu öncü isimlerden birisi de ‘İstanbul’da, Diyarbakır’da Azalırken’, ‘Çoğunluk Aydınlarında Irkçılık’ ve ‘Hele Bir Gitsinler Diyalog Sonra’ kitaplarını yazarı Yelda. Çoğu insanın ‘Ermeni Soykırımı’nı ilk ondan öğrendik’ dediği Yelda’yla, 1990’larda Ermeni Soykırımı’na dair ses çıkarmayı ve günümüzdeki durumu konuştuk.

İHD’nin heyetinin Mardin Midyat’taki incelemesi sonucu hazırlanan rapora göre, memleketlerine geri dönüş yapan Süryani ve Ezidiler, hem devlet hem de bölgedeki aşiret reisleri, köy ağaları ve köyü korucuları tarafından hak gaspına uğruyor.

Holokost, ırkçılık ve insan haklan alanındaki çalışmaları ile tanınan Corry Guttstadt'la Türkiye’nin Holokost’taki rolünden Almanya’nın tarihiyle yüzleşmesine, Ermeni soykırımının 100. yılından Türkiye’nin bu konudaki tutumuna kadar birçok konu hakkında konuştuk

Rakel Dink, Cumhuriyet’in 24 Nisan tarihli nüshasına yazdığı ‘100 yıllık Soykırım’ başlıklı yazıda, 1915’te ailesinin ve akrabalarının neler yaşadığını, Hrant Dink'le tanışmasını ve verdikleri mücadeleleri anlatıyor: Ben bugün, önce Balıklı’da Çutağımın mezarında, sonra Şişli’de Sevag’ın mezarında, sonra da 1915 soykırımında ölenlerimizi anmak için Taksim Meydanı’nda sessizce bu ülkenin özgürleşmesini bekleyeceğim.

Bir tepenin yamacındaki dev harflerle yazılı 18 Mart 1915 tarihi, Çanakkale Boğazı’ndan geçen herkesin dikkatini çeker. Her yıl bu tarihlerde, yurt içi ve yurt dışı katılımlarla kitlesel anmalar yapılırdı. Devlet aklı, anmanın 100. yılı için bu tarihin üzerine bir çizgi çekti. Anmayı, Ermeni Soykırımı’nın başlangıç tarihine denk getirerek, 24 Nisan’da yapılacağını açıkladı. Anma törenleri için pek çok devlete de davetiye gönderildi. Devlet aklının nasıl çalıştığına dair bu son örnek, hiç de iyi hatırlanmayacak. Öte yandan, Osmanlı döneminde Edirne Vilayeti sınırları içinde yer alan Çanakkale Boğazı ve çevresindeki yerleşim yerlerinde, Ermeniler de yaşıyordu. Çanakkale anmaları demişken, biz de Çanakkale ve civarında yaşayan Ermenileri analım istedik.

Süryani Soykırımının 100. yılında, Midyat’ta başlatılan açlık grevine İstanbul’dan destek geldi.

Süryaniler, soykırımın 100. yılında 100 saatlik açlık grevine başladı. Süryani Dernekleri Federasyonu Başkanı Ergil Türker, açlık grevinin geçmişe bir yanıt olduğunu söylüyor.

Hristiyan inancında Mesih İsa’nın çarmıha gerilişinden üç gün sonra dirilişini simgeleyen Paskalya Bayramı, 100 yıl önce bu topraklarda geniş bir nüfus tarafından kutlanıyordu. Sözlü tarih çalışmaları Van, Muş, Sasun gibi Ermenilerin yoğun yaşadığı bölgelerde 1915 öncesi Paskalya adetlerini bugüne taşıyor.

Anadolu Arap Birliği Hareketi Derneği'nin kapatılmasının ardından Mardin Süryani Birliği Derneği de kapatıldı.

Avrupa Süryaniler Birliği (ESU) Türkiye Temsilciliği, Süryani Katolik Kiliseleri Vakfı, Sabro Gazetesi, Süryani Dernekleri Federasyonu, Süryani Kadın Merkezi’nin de aralarında bulunduğu 11 sivil toplum örgütü, artan saldırıları dünya kamuoyuna duyurmak ve göç etmek zorunda kalanlara yardım amacıyla bir araya geldi.

Sivil Toplum Diyaloğu Programı kapsamında, hibe desteği almaya hak kazanan ‘Sosyal Medya ve Azınlıklar’ projesini Cemre Baytok ve Rita Ender anlatıyor.

Riva Hayim, hayatında ilk defa Sinagog açılışı görmek için gittiği Edirne'yi, bu yolculukta kendisine eşlik eden Sefarad dostlarının hikayelerini ve topraklarına yıllar sonra geri dönenlerin hislerini Agos'a anlattı.

İzmit Protestan Kilisesi Pastörü Emre Karaali'ye yönelik suikast girşimiyle ilgili dava kamu görevlileri hakkında soruşturma halen tamamlanmadı.

46 yıl sonra tekrar açılan Büyük Edirne Sinagogu'ndan bugün dualar yükseldi.