2015, 1915 Ermeni Soykırımı’nın 100. Yılı olması açısından hayli önemliydi. Aylar, yıllar öncesinden hazırlıklar yapıldı ve deyim yerindeyse herkes nefesini tutup olacakları beklemeye başladı. Neler olup bittiğini yıl boyunca sayfamıza yansıttık, ancak yıl biterken şöyle bir soru aklımızı kurcaladı: “1915 ile yüzleşme açısından 2015 nasıl geçmişti?” ve “Türkiye Ermeni toplumu, fikir ve etkinlik üretme açısından neler yapabilmişti?” Bu iki soruya yanıt aramak için bu konularda faaliyet gösterenlerin, fikir üretenlerin kapısını çaldık; bununla da yetinmedik, Ermenistan’dan da görüşler aldık. 2015’te önemli aşamalar kaydedildiği konusunda çoğunluk mutabık, ancak belli ki daha katedilecek çok yol var.

Hrant Dink Cinayeti Davası’nda kamu görevlilerin sorumluluklarına ilişkin iddianame, nihayet tamamlandı ve mahkemeye ulaştı. Peki bu iddianame Dink Ailesi avukatlarınının beklentilerini karşıladı mı, ortaya konan tablo, 2007 öncesi ve sonrası yaşananlarla ne derece uyumlu? Bu soruya yanıt aramak için Avukat Hakan Bakırcıoğlu ile cumartesi günleri Açık Radyo’da yayınlanan Radyo Agos için bir söyleşi gerçekleştirmiştik. O söyleşiyi sunuyoruz.

Özcan Alper’le, bugün vizyona giren ‘Rüzgârın Hatıraları’nın oluşum sürecini ve felaketin temsil edilmesi meselesini konuştuk.

Bozarslan: Şu anda aslında Türkiye’yi yönetenler ve Cumhurbaşkanı, siyaseti bir intikam ve kan davası olarak görüyorlar. 7 Haziran seçimleri de bu çevre tarafından bir kan davasının başlangıcı olarak görülüyor. Şu anda da devam eden bu kan davasıdır. Size ödettireceğiz, diyorlar.

‘Hrant Dink Anısına Atölye Çalışmaları’nda ‘Anılardan Sinemaya: Tanıklık Sorunu ve Felaketin Temsili’ başlıklı bir tebliğ sunan doktora öğrencisi Öykü Gürpınar, Atom Egoyan'ın ‘Ararat’ filmini Fatih Akın’ın ‘Kesik’ filmi ile karşılaştırmalı olarak ele alıyor.

Dava ile ilgili olarak geride bıraktığımız haftalarda önemli gelişmeler oldu. Bunları haber olarak duyurduk ama bir toparlama yapmakta fayda var.

‘Ağa, Şeyh ve Devlet’, ‘Evliya Çelebi Diyarbekir'de’, ‘Kürdistan Üzerine Yazılar’ ve ‘Kürtlük, Türklük, Alevilik’ isimli kitapları Türkçede yayımlanan, birçok Kürt araştırmasına vesile olan Martin Bruinessen’e Kürt meselesindeki son durumu sorduk.

Hrant Dink Vakfı’nın 2011 yılından bu yana sürdürdüğü sözlü tarih projesi, ‘Sessizliğin Sesi’ serisinin dördüncü kitabı ‘İzmitli Ermeniler Konuşuyor’ okuyucuyla buluştu. Kitaptaki söyleşilerin bazı bölümlerini sunuyoruz.

Fotoistanbul Uluslararası Beşiktaş Fotoğraf Festivali, ‘Başka Hayatlar’ temasıyla bu yıl ikinci kez kapılarını ziyarete açtı. 8 Kasım’a kadar devam eden festivalin en dikkat çekici sergilerinden biri, Ortaköy’deki terk edilmiş yetimhane binasına yaptığı mekânla âdeta iç içe geçmiş yerleştirmesiyle dikkat çeken, Kanada pasaportlu Ermeni sanatçı ve görüntü yönetmeni Norayr Kasper’e ait. Ermenistan’ın Sovyet Dönemi’nden kalma, artık kullanılmayan endüstriyel kurumlarını ziyaret ederek, buralarda karşılaştığı insanları ve manzaraları işleriyle ölümsüzleştiren Kasper, ‘Size zamandan bahsedeceğim…’ başlığıyla seslendiği festival ziyaretçilerine, bir fotoğraf sergisinden çok daha fazlasını vaat ediyor.

Stephane Boudoyan'la 1969'dan bugüne yaptığı Türkiye gezilerini , geçmişi ve bugünü konuştuk.

Hrant Dink Vakfı’nın ‘Anadolu’nun Çok Kültürlü Mirasını Ortaya Çıkarmak ve Savunmak’ projesinin ilk duraklarından biri Kayseri. Vakıf, Kayseri’deki Ermeni ve Rum yapılarını mercek altına alıyor. Araştırmacılar Zeynep Oğuz ve Vahakn Keşişyan, toplam üç haftalık çalışmanın ardından Kayseri izlenimlerini anlattılar.

Son aylarda uluslararası sanat çevrelerinin odağında İstanbul Bienali var; bienalin odağındaki isim ise, onun kendi deyişiyle ‘düzenleyicisi’ olan Carolyn Christov-Bakargiev. O, bienalin denizaşırı duraklarından birinde, Yunanistan’a bağlı Kastellorizo adasındayken internet üzerinden yaptığımız söyleşide, dünyada yaşanan göçmen krizinden Türkiye’nin Kürt ve Ermeni meselelerine kadar, bienalin temas ettiği sorunları konuştuk.

Uluslararası Hrant Dink Ödülleri’nin 7. kez sahiplerini bulduğu, İstanbul Kongre Merkez’inde 15 Eylül akşamı düzenlenen ödül töreninde, açılış konuşmasını tarihçi Taner Akçam yaptı. Töreni izleyenler tarafından büyük bir ilgiyle dinlenen konuşmanın tam metnini sunuyoruz.

Kamp nöbetini organize eden Nor Zartonk aktivistlerinden Arno Kalaycı, direnişin başlama sürecini ve 100 gününü anlattı.

Kamp Armen direnişinin 100. gününde, fotoğraflarla direnişin kısa hikayesi.

Suriyeli Ermeniler, Ermenistan’daki yeni hayat sınavlarını, Ermenistan’a gelişlerini, iş hayatlarını ve devletten beklentilerini Agos'a anlattı.

Atatürk’ün manevi kızı Sabiha Gökçen’in Hatun Sebilciyan adlı yetim bir Ermeni kızı olabileceği iddiaları 2004 yılında Agos gazetesinde Hrant Dink’in imzasıyla yer almış, söz konusu haber Dink’in 19 Ocak 2007’de öldürülüşüne kadar süren hedef gösterme harekatının başlangıcı olmuştu. Gazeteci Alev Er bu sırrın peşine düşerek kayda geçtiği çarpıcı ayrıntılarla Türkiye’nin yakın dönem tarihine de ışık tutuyor.

Prof. Şevket Dönmez, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nde öğretim üyesi. Aynı üniversitenin Güzel Sanatlar Bölümü’nde de bölüm başkanı. 1993’ten bu yana da Orta Karadeniz Bölgesi’nde arkeolog olarak araştırmalar yapan Dönmez, arkeoloji bölümünde öğrenciyken Doğu ve Güneydoğu’daki kazılarda çalışmış. Arkeolog olarak mesleki tecrübesini daha çok Tokat, Amasya ve Samsun’daki kazı ve araştırmalarda edinen Dönmez, 2007’den bu yana Amasya’daki Oluz Höyük’te kazılar yapıyor. Demir Çağı uzmanı olan Dönmez’in önümüzdeki aylarda ‘Anadolu ve Ermeniler: Kızılırmak Havzası Demir Çağı Toplumlarının Doğu Anadolu Yaylası’na Büyük Göçü’ adlı bir kitabı çıkacak. Kitabın özeti niteliğinde bir yazı #Tarih dergisinin Haziran sayısında yayımlandı. Dönmez ile kitabının konusundan yola çıkarak bir söyleşi gerçekleştirdik.

Bu hafta 1000. sayısını çıkaran Agos'un 19 yıllık tarihine, çarpıcı manşetlerle kısa bir bakış.