Müştereklerimiz

Son 30-40 yılda ultra işlenmiş gıdalar, taze sebze, meyve ve ev yapımı yemeklere dayalı geleneksel beslenme düzenlerini dünya çapında hızla saf dışı bıraktı, bırakıyor.  Bu değişim bir dizi sağlık sorununu beraberinde getiriyor. Analizler; UİG tüketiminin obezite, Tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, kronik böbrek yetmezliği, Crohn hastalığı ve depresyon riskini anlamlı şekilde artırdığını kanıtlıyor.

Ultra işlenmiş gıdalar, sadece çok sayıda işlemden geçmiş gıdalar değildir. Mesele hangi işlemlerin yapıldığıdır. Alkolsüz gazlı içecekler, meyveli ve enerjili içecekler, şekerlemeler, margarinler, nitrit/nitrat eklenmiş kürlenmiş etler, tavuk ve balık nugget'ları, sosisler, aromalı yoğurtlar, toz hazır çorba ve erişteler, bebek mamaları, bisküviler, dondurmalar ultra işlenmiş gıdalardır.

Türkiye’de AB ülkelerine ihraç edilen kekiklere ait 01.01.2025 ile 27.04.2026 tarihleri arasındaki kayıtlar incelendiğinde, pirolizidin alkaloitlerini içerdiği için AB ülkeleri tarafından reddedilen 24 ürünün 20’sinin (yüzde 83) kekik olduğu görülebilir.

Yapılan araştırmalar, kurşun maruziyetinin yalnızca benzinden kaynaklanmadığını ortaya koydu. Kurşunlu boyalar, eski konutlar, sanayi kaynaklı kirlilik, atık alanları, kirlenmiş toprak, su tesisatları, geri dönüşüm faaliyetleri ve çeşitli üretim süreçleri çocuklar için etkisini sürdüren riskler yaratmaya devam ediyor.

Kurşun, çocuklarda IQ düşüşü, dikkat azalması, öğrenme güçlüğü, yürütücü işlev bozuklukları, davranış sorunları ve gelişimsel gecikmelere yol açabilir. Konuşma ve işitme ile ilişkili sorunlar da görülebilir. Düşük düzeyde maruziyet bile etkili olabildiğinden, okul başarısı ile okuma, matematiksel düşünme, dikkat toplama ve genel öğrenme kapasitesi olumsuz etkilenebilir. Bu olumsuz etkiler, yaşam boyu sürebilen kalıcı hasarlara yol açabilir.

Eğitimde eşitlik, her çocuğa aynı kaynağı (örneğin aynı kitabı veya aynı sürede dersi) sunmakken; eğitimde adalet, her çocuğun potansiyelini gerçekleştirebilmesi için ihtiyaç duyduğu desteği ona sunmaktır. Örneğin, yoksul mahallelerdeki okullara daha fazla bütçe ayrılması veya ücretsiz okul yemeği sağlanması, eğitimde adaleti gözeten bir müdahaledir.

Agos’un o çok sesli, vicdanlı ve hakikat arayışıyla dolu sofrasına bir tabak da ben koymaya geldim. Geleceğimizi, yeryüzünü ve müştereklerimizi birlikte konuşmak üzere...