Karin Şeşetyan

Yetimhane arşivini kataloglamaya başladığımız süreçte karşıma çıkan ilk belgelerden biri, yetimhanenin üç günlük yemek listesiydi. Bu listeyi görünce aklıma ister istemez ‘Bu çocuklar nasıl doyar, nasıl yeterli besin alır?’ soruları gelmişti. En azından nasıl doydukları sorusunun tek kelimelik yanıtını ise daha ileri tarihli belgelerde buldum: Ekmek.

30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütarekesi sonrasında çeşitli yollar üzerinden İstanbul’a ulaşmayı başaran yetimlerin himayesi için pek çok semtte bağımsız adımlar atılmaya başlanmıştı. Bu adımların öncülerinden biri de, Balat semtinin ileri gelenlerinin kendi bütçeleri dahilinde 10 civarında yetimi himaye altına alma ve Khorenyan Okulu’nun da bu çocukları kendi çatısı altında barındırma kararı oldu.

Konuşmaları takiben Yester Zafiryan, Ermeni bir yetimin hayallerini tasvir eden çok dokunaklı bir şiir okur. Yester şiirdeki duyguları o kadar etkileyici bir şekilde dile getirmiştir ki tüm konukların, hatta Ermenice anlamayanların dahi gözlerinden yaşlar akar.

Hrant Dink Vakfı’nın Karagözyan, Getronagan ve Pangaltı Anarad Hığutyun okulları ile Balat Kilisesi’ni kapsayan Ermeni Vakıf Arşivlerinin Dijitalleştirilmesi projeleriyle gün ışığına çıkan Balat Vakfı arşivi, vakıf bünyesinde olan Surp Hıreşdagabet Kilisesi, Edirnekapı Mezarlığı, Khorenyan Okulu ve Balat Yetimhanesi ile ilgili 12 bin civarında belge ile 1800’lü yıllardan bu yana Balat ve çevresinin Ermeni Cemaati odaklı toplumsal hayatına ışık tutuyor.