Ohannes Şaşkal

Yıllar önce Ahmed Arif’in “Onur Da Ağlar” başlıklı şiiriyle ve “Ne alnımızda bir ayıp” [var] dizesinin ardından, o vicdan yoksunu “Ne koltuk altında / Saklı haçımız” [var] dizeleriyle karşılaştığımda, ben de Danzikyan gibi irkilmeden edememiştim. “Koltuk altında saklı haç” [taşımak] bir ayıp mıydı, suç muydu, onursuzluk muydu? Şu ya da bu biçimde, insani değerler yerine, insanın inanç ve kimlikler nasıl belirleyici faktör olabiliyordu?

Yetvart Tomasyan, eşine az rastlanır, yaratıcı, kucaklayıcı, örgütleyici insanlardan biri olarak hayatımıza, kültür ve sanat hayatına, Ermeni toplum hayatına derin, imrenilesi, güzel izler, anılar bırakarak ayrıldı aramızdan. Daha yapacağı çok şey vardı, eminim. Ne mutlu ki şu hayatta onunla birçoğumuzun yolları kesişti. Şimdi, “Görüşmek üzere” anlamında sık sık kullandığı “Առ այժմ” [ar ayjım; şimdilik] sözünü ona söyleyebilmeyi çok isterdim.

Bir kültür insanı olmanın ötesinde bir şair ve çevirmen de olan Büyüm’ün önderliğinde, 2009’da bir çeviri grubunun içinde olmuştum, Ermeniceden Türkçeye çevrilecek bir şiir ve öykü antolojisi hazırlamak amacıyla. Şairler, yazarlar ve yapıtlar seçilmek üzereydi ki bu projenin arkası gelmedi ne yazık ki! Aras Yayıncılık tarafından yayımlanan büyük şair Taniel Varujan’ın “Ekmeğin Şarkısı” kitabının Türkçe çevirisi ve önsözü için beni arayıp tebrik etmişti.