ԱՄՆ նախագահը բոլորին ծանօթ է իր զարմանատրաշ ելոյթներով։ Իրանի դէմ սանձազերծած հատերազմի օրերուն, երբ ձեռնունայն մնաց եւրոպական երկիրներէ ակնկալուած զինեալ օգնութեան խնդրին մէջ, օրակարգի բերաւ ՆԱԹՕ-ՕԹԱՆ-ի անդամակցութենէն հրաժարելու նիւթը։
Միջազգային յարաբերութիւններու մասնագէտներ, առաջին հերթին այնքան ալ լուրջ չեն վերաբերած Թրամփի այդ խօսքերուն, քանի փորձով գիտեն թէ ան այսօր կ՚ըսէ բան մը եւ յաջորդ օր կը գործէ ընդհակառակ կերպով։
Մարդիկ նաեւ գիտեն թէ իբրեւ Եւրոպայի անվտանգութեան համար հաստատուած այդ զինեալ կառոյցը ԱՄՆ-ի անդրատլանտեան գաղութատիրական ռազմավարութեան ընդհանուր ուժն է։
Ուժ մը՝ որուն գոյութեան հիմնական պատճառը Խորհրդային Միութեան ենթադրեալ ծաւալումը կանխել էր։
Եթէ Խորհրդային Միութիւնը տարանջատուեցաւ ու դարձաւ պատմութեան նիւթ, իր հետ եւս պատմութիւն դարձաւ այդ միութեան ռազմական դաշինքը՝ Վարշաւեան ուխտը։ Այդ պահուն շատեր մտածեցին նաեւ համապատասխան կերպով ՆԱԹՕ-ՕԹԱՆ-ի ալ լուծարկումը։
Այդպէս չեղաւ սակայն եւ այդ կառոյցը շարունակեց իր գոյութիւնը իբրեւ ոչ թէ հիւսիսատլանտեան երկիրներու անվտանգութեան երաշխիք, այլ ամերիկեան գաղութատիրութեան անդրատլանտեան զինեալ կազմակերպութիւն։
Ներկայիս զանազան բնոյթի տեսութիւններ կ՚արծարծուին ԱՄՆ-ի այս կառոյցէն դուրս գալուն վերաբերեալ։
Անոնց մէջ ուշագրաւ է ամերիկեան հակահաբեկչական կազմակերպութեան նախկին պետ Ճօ Քենթի յայտարարութիւնը։ Քենթի համաձայն Թրամփ կը հրաժարի ՆԱԹՕ-ՕԹԱՆ-ի անդամակցելէ, հաւանական Թուրքիա-Իսրայէլ պատերազմի մը պահուն Իսրայէլի օգնելու մարմաջով։
Նման հակադրութեան մը ընթացքին ՆԱԹՕ-ի անդամ Թուրքիոյ դէմ դիրք բռնելը բաւական խնդրայարոյց կրնայ ըլլալ։
Դէպքերու զարգացումը հետզհետէ դուրս կու գայ ընդունուած դիւանագիտական բոլոր սկզբունքներէ եւ կը վերածուի զաւեշտի։
Գիտենք նաեւ թէ Իսրայէլի համար բաւական բարդ է Թուրքիոյ դէմ պատերազմի դիմել, նոյնիսկ ամերիկեան նեցուկի առկայութեան պայմաններուն։
Լուրջ հակասութիւն մըն է այս պատկերը, քանի որ Թուրքիա Բ. Համաշխարհային պատերազմի աւարտին բոլորովին պաշտպանութեան մտահոգութիւններով մասնակցած էր այս կազմակերպութեան։ Այդ անդամակցութիւնը կարեւոր նպաստ ունեցած էր թրքական բանակի զէնքի եւ թեխնիքական սարքերու արդիականացման մէջ։ Մինչ այդ երկրի բանակի արդիականացումը վստահուած էր գերմանական բանակին, որ ծանր պարտութիւն կրած էր այս երկրորդ պատերազմին։
Հիմա մենք ենք որ կը մտմտանք պատասխանը անյայտ հարցումներու շուրջ։
Արդեօք մեզի անծանօթ մութ արահետներու մէջ որոշում կայացուցի՞ն Թուրք-Մոնղոլական մշակոյթը եւս վերացնելու պարսկականի կողքին։ Թէ մչ թափառական հրեան կրկին անգամ պիտի զրկուի իր բազմահազար տարիներ ետք տիրացած պետականութենէն։
Արդեօ՞ք…
