Կարճ թէ երկար, կեանքի իւրաքանչիւր տեւողութիւն պատմութեան էջ մըն է իր կարգին։
Բազմաբնոյթ ապրումներ, ծանօթութիւններ, արկածախնդրութիւններ, մանաւանդ ալ ժամանակի զուգակցութեամբ կը կազմեն այդ պատումի բովանդակութիւնը։
Այս տողերու շարադրման պահուն իրար յաջորդեցին մահուան երկու բօթեր, որոնք եւս փակեցին մեր ընտանեկան շրջանակի պատմութեան երկու կարեւոր էջերը։
Նախ վերահասու եղանք սիրելի Թալին Չորթան Կարիպկիւնի անժամանակ հրաժեշտին։ Իր մօր, հօր, մեծ մօր հետ շարունակելի ընտանեկան անցեալի մը երրորդ սերունդն էր Թալինը, ինչպէս ես եւ քոյրս։
Խաչիկ քեռիէն Աննիկ հօրաքոյրի եւ Սիմայի, հոնկէ ալ մեր սերունդին շաղկապուած շղթայի մը օղակն էր ան։ Տոնա քեռկինը, Արամ քեռայրը տարիներ առաջ բռնած էին յաւէրժութեան ճանապարհը։
Թալին իր նախնիներէն ժառանգելով հիւսեց սեփական ուղին։ Այդպէս էր անոր կազմը, միշտ նուաճողական։ Կերտեց ամէն ինչ իր հարազատ ջանքերով։ Անոր բոլոր ձեռքբերումները ժիր աշխատանքի հետեւանքներ էին։ Միշտ հակում ունեցաւ աւելի լաւը, աւելի կատարեալը իրագործելու։ Յաջողեցաւ այդ ընթացքին մէջ, քանի որ յիշուեցաւ իբրեւ յաջող ուսուցիչ, նուիրեալ մայր եւ սիրեցեալ կողակից ըլլալով։ Իր ընկերական լայն շրջանակին համար ալ սիրուած անուն մըն էր Թալինը։
Ինչպէս յետ եղեռնեայ շրջանի բազմաթիւ ընտանիքներ, Չորթանի ընտանիքն ալ բազմանդամ չէր։ Մայրս այս երեւոյթը կը նկարագրէր «Արեան կապ չունենալով հանդերձ բազմաթիւ հօրաքոյր-մօրաքոյրներով, քեռի կամ հօբարներով շրջապատուած էինք։ Երբեմնի համաերկրացիները այս մեծ քաղաքի մէջ դարձած էին հարազատներ»։
Կարծես քիչ էր Թալինի անժամանակ կորուստը, վրայ հասաւ մահուան երկրորդ բօթը, խոր ծերութեան մէջ կը մահանար մեր ընտանիքի հարազատներէն մէկը եւս, յանձին Կարօ Աւագեանին։
Ան ալ Թալին Չորթան Կարիպկիւնի նման կը ներկայացնէր ամբողջ գերդաստան մը, որուն նախորդ սերունդը կը ներկայանայ միայն իրմով այլեւս։ «Աղջիկս կօշկակարի չեմ տար, անոնք խմող կ՚ըլլան» ըսած էր հայրը Գաբրիէլ Աւագեան։ Սակայն ան ալ կարող չէր եղած ճակատագիրը փոխելու եւ իր միակ դստեր Մաքրուհիի ձեռքը տուած էր կօշկակարի մը, Կարպիսին, որ կ՚արդարացնէր Գաբրիէլ Աւագեանի կանխատեսումը։ Մաքրուհին եւ Կարպիսը ունեցան երկու շնորհալի աղջիկներ, որոնք ընդմիշտ հոգատար եղան իրենց ծնողաց հանդէպ։ Կարօ աղբարիկը եւս կնքեց յաջող ամուսնութիւն, ունեցաւ երկու զաւակներ եւ շնորհիւ իր ընկերական վարքին, միշտ շրջապատուած եղաւ յատկապէս Պաքըրգիւղի Քառասուն Մանուկ Երգչախումբի անդամներով, քանի որ երկար տարիներ վարած էր այդ խումբի դպրապետի պաշտօնը։
Ինչպէս նշած էինք գրութեան սկիզբը, ապրուած իւրաքանչիւր կեանք պատմութեան էջ մըն է նաեւ։ Երանի որ մեր սիրելիները բարի յիշատակներով տեղ գտան այդ էջերուն վրայ։


