Dumanlı hikayeler 2

Çatı katında ilk sigaramı içtiğim yaz tatilinin tamamı sigara içmekle geçti. Neredeyse her gün sigara içiyordum. Tabii hiçbirimizin paket sigara alacak parası yoktu. O yüzden tilt makinelerinde oynamak için takıldığımız büfenin sahibi Abu George'dan on Lübnan sentine birer dal alırdık. Bazen aldığımız sigaraları paylaşır, sırayla içerdik. Yavaş yavaş bağımlı hale geliyordum. İnanın, Lübnan'da sigaraların tadı bir başka oluyordu. Nedenini bilmiyorum. Kanada'daki, Winstons, Marlboro ve Kent gibi tanıdık markaların tadı gibi değillerdi. Yine de bu markaları sevmeye başladım zamanla.

Kanada'ya taşınıncaya kadar zaten çoktan bağımlısı olmuştum. Ailemden gizliyordum. Toronto'daki ilk yazımda, bir paket alıp birkaç tane içtikten sonra, ailemin fark etmemesi için paketi attığımı anlatmıştım. Bazen duş almadan önce banyoda da içerdim. Sıcak suyu açar, buhar çıkmasını beklerdim. Buharın tütün kokusunu maskeleyeceğine inanıyordum. Bir seferinde sıcak su buharının yoğunluğunda o kadar hızlı içtim ki az kalsın bayılacaktım. Başım dönmüştü, kusacak gibi olmuştum. Alelacele kapı kilidini açıp dışarı atmıştım kendimi. Kardeşim Hraç beni o halde görünce anlamıştı tabii her şeyi. Bu vesileyle öğrenmiş oldu sigara içtiğimi. Yine de gammazlanmamıştım çünkü kendini çabuk ele veren bir tipti Hraç. O da sigara içiyordu!

Anne-babanın, büyük kardeşlerin yanında sigara içmenin saygısızlık olarak görülmesi Ortadoğu kültürüne özgü bir şey. Böylece gizli bir içici olmaya devam etmek zorunda kaldım. Kardeşlerim sorun etmediler. Onlardan yana içim rahattı. Ne var ki diğer tipik Ermeni ebeveynlerin sorun olarak gördüğü çoğu şeye karşı nispeten daha liberal bir tutum sergileseler de ailemin tepkisinden çekiniyordum. Sonunda öğrendiklerinde, gerçekten daha özgürlükçü bir yaklaşımları olduğunu gördüm. Babamın sigara içtiğimi keşfetme hikâyesi anneminkine kıyasla komik diyebilirim.

Bir düğün günü, bir grup erkek oturmuş, çiftin gelmesini bekliyorduk. 18 yaşında ya vardım ya yoktum. Babam, bazı büyük aile dostları, iki kardeşim ve ben... Hoş sohbet bir masaydı. Sonra babam sigara içmek için paketini çıkardı. Önce gruptaki herkese ikram etti. Sıra bana geldiğinde beni es geçip bir sonraki kişiye uzattı paketi. Keyfim yerindeydi ve birdenbire şakayla karışık “Beni unuttun!” dedim. Benden tarafa bakıp gülmeye başladı. “Vay alçak vay” dedi, ''Ben de neden ceketinin cebinde bir kutu kibrit tuttuğunu merak ediyordum''. Bunu duyunca, “Ne işin vardı ceketimin cebinde?” diye karşılık verdim. Herkes kahkahalara boğuldu. Sonunda paketinden bir sigara çıkardı, bana ikram etti, “Tamam o zaman! Senin için yakayım” dedi. Çakmağı yakıp bana uzattı. İçimdeki buzlar erimişti. O günden sonra onun önünde sigara içmekten çekinmedim.

Annemin öğrenişine böyle rahat, eğlenceli bir hikâye diyemem. Bu anı başka bir tona sahip. Toronto'da ilk yılımızdı. Bir gün okuldan eve geldiğimde, Arsen adında genç bir adamla tanıştırıldım. Annemin uzak bir akrabasının oğluymuş. Halep'teki başka bir akrabadan almış adresimizi. Habersiz gelmişti, bir süre bizimle kalacaktı. Onunla daha önce hiç tanışmamış olmama rağmen hemen sevmiştim. Sonuçta, ben hâlâ Kuzey Amerika kültürüne ve yapaylığına asimile olmamış, toy bir insandım... Ve bizim için akraba dediğin gökten düşmüş de olsa doğal olarak sevdiğin, sevmen gereken kişidir.

Sessiz biriydi Arsen, mahzun bir mizacı vardı. O gece annem bana Arsen'in karısını aramak için Toronto'ya geldiğini söyledi. Görünüşe göre karısı biriyle birlikte Kuzey Amerika'ya kaçmış. Hangi şehir olduğunu bilmiyordu ama orada tek akrabaları bizlerdik. O yüzden Toronto'dan başlamaya karar vermiş. 16 yaşında da olsam Arsen'in durumu benim için akıl almazdı. Karısının hangi ülkede olduğunu bile bilmiyordu. Şehri geçtim Amerika mı, Kanada mı, bu bile belirsizdi. Koca kıtanın neresinde olduğu bile belirsiz olan eşini aramak ne demekti? Yine de, acısını hissetmiş, üzülmüştüm. Bizimle kaldığı hafta boyunca her günümü onunla geçirdim. Gittiğim her yere onu da götürdüm. Toronto, Montreal ve New York'taki akrabalarımızla iletişime geçtim. Böylece arkadaş olmuştuk. Bir şekilde bir bağ kurmuştuk. Bunu zorunlu bir bağ olarak görmüyordum. Sonuç olarak yardıma ihtiyacı vardı ve ona yardım edebilecek bir tek biz vardık.

Uzun lafın kısası, o hafta sonu karısının Montreal'de olduğunu öğrendik. Cumartesi öğleden sonra onu otobüs terminaline götürdüm. Karısını bulan Montreal'deki kuzenlerimizden biriyle buluşmak için yola çıktı. Arsen gittikten sonra annem ve benim içimiz parçalandı. Yaşadıkları yüreğimizi burktu. Hem ağlaşıp hem gülüşmüştük ama o bir haftada ikimiz de Arsen'e bağlanmıştık. Annemle bunları konuşurken, sohbet arasında kederlenip sigara içmek istedim. Annem durmadan sigara içiyordu. “Benim de sigara içmem gerek galiba” dedim. Paketine uzandım, çok düşünmeden bir sigara çıkarıp yaktım. O sadece, “İç oğlum, iç... Belki daha iyi hissedersin” dedi. Hepsi bu kadardı. Hiç tereddüt etmemişti.

Zaman zaman gençlik halimi özlüyorum. İnsanlara karşı mantığımın süzgecinden geçirmeden beslediğim o saf, dürtüsel şefkat duygusunu arıyorum. İhtiyacı olan, zor durumdaki insanlara uzanma hali... Görev icabı değil, kalpten onlara acıdığım için. Gençliğimden bu yana yıllar geçti. Yaş aldıkça ruhum değişti, evrildi. Artık koşulsuz sevme hali, duygusal yaklaşımlar yerini karşıdakinin durumunu değerlendirip mantık süzgecinden geçirmeye bırakmış durumda. Ben de dahil olmak üzere çoğumuz, ne yazık ki, şüpheci ve önyargılı hale geldik veya buna sürüklendik. Geldiğimiz bu nokta beni çok üzüyor.