Hayranı olduğum Hasmik Harutyunyan

Onlarca yıldır hayranlık duyduğum bir sanatçı olan Hasmik Harutyunyan'ın, yaşadığımız çağın en büyük Ermeni geleneksel müzik yorumcusu olduğunu söylemek bile aslında mütevazı bir ifade olur. Onun büyüleyici sesiyle tanışmam, kendisiyle yüz yüze tanışmamdan çok önce gerçekleşti. Daha sonra, 2009'da San Francisco Dünya Müziği Festivali'nde kendisini sahneye davet etme ve festival kapsamında ağırlama onuruna eriştim.

Festivalin kurucu ortaklarından ve program direktörü olarak, San Francisco Dünya Müziği Festivali'nde düzenlenen Geleneksel Ermeni Müziği Gecesi kapsamında Hasmik Harutyunyan'ı izleyicilere takdim ettim. O gece sergilediği performans olağanüstüydü. Etkinlik, San Francisco'daki Women's Center'da, festivalin kadın sanatçılara ayrılan sahnesinde yapıldı.

Aparan'daki gece

En unutulmaz anılarımdan biri ise 2010 yılında Ermenistan'da yaşandı. Fotoğrafçı olarak davet edildiğim ve aynı zamanda Kitka Kadın Vokal Topluluğu'nun, Hasmik Harutyunyan ile birlikte Yerevan yakınlarındaki Aparan bölgesinde bulunan Melik Köyü ziyaretine katıldığım bu gezi, benim için son derece değerliydi.

Andranik Michaelian bu etkinliği şu sözlerle anlatıyordu: "Etkinliğe konservatuvar öğrencileri ve Kitka topluluğu da katıldı. Bu, hem tanınmış hem de henüz keşfedilmemiş köy üslubundaki halk şarkıcılarının yer aldığı gerçek bir halk müziği saha araştırmasıydı. En tanınmış isimlerden biri, kökleri Muş'a uzanan ve büyükbabası Gomidas için türküler derlemiş olan Jora Grigoryan'dı. Günün organizasyonu Hasmik tarafından yapıldı ancak en büyük emeği etnografya profesörü ve destan uzmanı Arusiak Sahakyan üstlendi."

Yakından tanıma fırsatı bulduğum Hasmik Harutyunyan; olağanüstü bir yorumcu, yetkin bir müzisyen ve Ermeni geleneksel şarkılarının ve müziğinin zenginliğini en özgün, en görkemli haliyle korumaya, geliştirmeye ve geleceğe taşımaya kendini adamış değerli bir araştırmacı. Ancak bütün bunların ötesinde, son derece cömert, içten ve iyi kalpli bir insan.

Hasmik Harutyunyan müziğe bakışını şu sözlerle ifade ediyor: "Bütün müziklerin aynı kökten geldiğine inanıyorum. Öğrenebildiğim her şeyi öğrenmeye çalışıyorum ve şarkı söylerken öğrendiklerimi hatırlıyorum. Bu da müziği zenginleştiriyor ve ona yeni renkler katıyor. Şarkı söylerken hayallerim kanatlanıyor. Aynı zamanda matematik eğitimi almış biriyim; bu da şarkının anlamını ve mantığını kavramama yardımcı oluyor. Bu yönüyle yaptığım müzik başkalarınınkinden farklılaşıyor."

Ermeni müzikleri

Hasmik Harutyunyan, Ermenistan'ın en ünlü halk şarkıcılarından biri ve geleneksel Ermeni müziğinin korunması ve canlandırılmasında öncü figürlerden biri. 1960'ta Yerevan'da doğan Harutyunyan, Arno Babajanyan Müzik Koleji ve Devlet Pedagoji Üniversitesi'nde fizik ve matematik bölümünde eğitim aldı. Hayatını Ermenistan'ın zengin müzik mirasını korumaya ve derinliğini, maneviyatını ve duygusal gücünü dünya çapındaki dinleyicilerle paylaşmaya adamıştır. Şu anda arşivlerde Ermeni müziği arıyor, ustalardan öğreniyor ve bu bilgiyi hem çevrimiçi hem de eğitim verdiği UCLA'da genç öğrencilere aktarıyor.

Harutyunyan, ünlü Shoghaken Halk Topluluğu'nun kurucu üyelerinden biri ve Carnegie Hall, Kimel Center ve Skirball Kültür Merkezi gibi dünyanın birçok prestijli konser salonunda kapsamlı performanslar sergileyerek eski Ermeni şarkılarını ve kutsal ritimleri uluslararası sahnelere taşıyor.

Shoghaken Ensemble ile sahne almadan önce Harutyunyan, Ermenistan Ulusal Radyosu'nun solisti olarak çalıştı. Birçok festivalde yer aldı, şarkılarını söyledi. Shoghaken ile Ermenistan, Fransa, Almanya, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri ve ABD'de sahne aldı. 2008'de Shoghaken Topluluğu ile  ABD ve Kanada'daki ikinci büyük turnesine çıktı, Harutyunyan ayrıca Ensemble Karot ile de kayıt yaptı. 2009 sonbaharında Hasmik, Kitka Kadın Vokal Topluluğu ile ABD'de konserler verdi ve Gomidas, Hayrik Mouradian ve Ermeni ninnilerinin müziklerini seslendirdi, ayrıca San Francisco Dünya Müzik Festivali'ne katıldı.

"Ermeni Ninnileri" albümü, 2004'te New York Times tarafından dünyanın en iyi Ermenice müzik CD'si olarak seçildi. Bu albüm haricinde, Ermeni halk müziği, dans müziği, çocuk şarkıları, düğün şarkıları, iş şarkılarına dair albümler yaptı, bu albümler uluslararası övgüler aldı.

2011 yılında Hasmik Harutyunyan, davetimle, Gola Derneği'nin özel konuğu olarak Artvin'in Arhavi ilçesine bağlı Lazona yaylalarında düzenlenen Yeşil Yayla Kültür, Sanat ve Çevre Festivali'ne katıldı.

2012 yılında ise organizasyonunu üstlendiğim Birinci Karadeniz Sanat ve Kültür Festivali kapsamında Kadir Has Üniversitesi'nde ağırlandı. Hasmik Harutyunyan'a, Shoghaken Topluluğu'nun seçkin üyeleri de eşlik etti. İstanbul'a gelen toplulukta; duduk ve zurna sanatçısı Gevorg Dabaghyan, kamança sanatçısı Vardan Baghdasaryan, kanun sanatçısı Karine Hovhannisyan ile şvi, tav şvi, blul, pku ve parkapzuk çalgılarını icra eden Levon Tevanyan yer aldı.

2015'te Hasmik Harutyunyan, İstanbul Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen Ermeni Soykırımı'nın 100. Yılı anma etkinliklerine konuk sanatçı olarak katıldı.

2017 yılında ise İstanbul'da çeşitli kültürel etkinliklerde yer aldı. Davetimle, Nişantaşı'ndaki Komşu Kapısı Kulübünde düzenlenen etkinliğe katıldı; ardından Nor Zartonk'un katkılarıyla yapılan Nostalji Kitap Kafe söyleşesinde konuk oldu ve Kınalıada'da düzenlenen Getronagan Yaz Çocuk Kampında çocuklarla buluştu.

Umarız ki, yakında tekrar kendisini ağırlama mutluluğuna erişiriz.