Դէմ չենք, ետ վերցուցէք ձեր «նուէր»ները

Ռուսիոյ Դաշ­նութեան Տու­մա­յի մի­ջազ­գա­յին գոր­ծե­րով յանձնա­խումբի առա­ջին փոխ­նա­խագահ Ալեք­սէյ Չի­պա, 25 Օգոս­տո­սին յայ­տա­րարած է թէ Ռու­սաստան ետ կը վերցնէ բո­լոր «նո­ւէր»նե­րը ու ար­տօ­նու­թիւննե­րը, եթէ Երե­ւանը շա­րու­նա­կէ գոր­ծել Արեւ­մուտքի ի նպաստ։

Այս յայ­տա­րարու­թեան ու­շագրաւ բա­ռերն են «նո­ւէր» եւ «ետ վերցնել» եզ­րե­րը։

Չի­պայի ելոյ­թը կը թե­լադ­րէ խորհրդակ­ցիլ հիմ­նա­կան հա­մոզումնե­րու էու­թեան եւ անոնց ետին, թէեւ ստո­ւերի մէջ մնա­ցած, բայց էական նշա­նակու­թիւն ու­նե­ցող մտայ­նութիւննե­րու մա­սին։

Ռու­սիոյ Կայսրու­թիւնը, իր կո­չու­մին հա­մապա­տաս­խան կեր­պով որ­դեգրած էր ծա­ւալա­պաշտ քա­ղաքա­կանու­թիւն։

Կոր­ծա­նիչ պա­տերազմնե­րով կայսրու­թեան սահ­մաննե­րը ընդլայ­նած էր կեդ­րո­նական Ասիոյ ան­ծայրա­ծիր լեռ­նա­դաշ­տե­րէն մին­չեւ Հա­րաւա­յին Կով­կա­սի եր­կիրներ։ Կրօ­նական ազ­դա­կի բեր­մամբ Եւ­րո­պայի Արեւմտեան տա­րածքնե­րու եր­կիրներն ալ կայսրու­թեան ազ­դե­ցու­թեան շրջա­նակը կը կազ­մէին։

Հոկ­տեմբե­րեան մեծ յե­ղափո­խու­թե­նէ ետք Ռու­սիոյ Կայսրու­թիւնը կոր­ծա­նեցաւ, ծնունդ տա­լով ԽՍՀՄ-ին։ Կայսրու­թեան նախ­կին գա­ղութնե­րը վե­րածո­ւեցան հան­րա­պետու­թեան։

Որ­քան ալ խօ­սոյ­թը եր­թայ հա­ւասար իրա­ւունքնե­րու տէր հան­րա­պետու­թիւննե­րու միու­թեան, իբ­րեւ կայսրու­թեան ժա­ռանգ, գե­րակշռու­թիւնը մնաց Ռու­սիոյ։ Մոս­կո­ւան դար­ձաւ միու­թեան մայ­րա­քաղաք, ռուբլին հա­սարա­կական դրա­մանիշ եւ ռու­սե­րէնը հա­սարա­կական պե­տական լե­զու։ Իւ­րա­քան­չիւր հան­րա­պետու­թիւն, նոյ­նիսկ ինքնա­վար պե­տու­թիւններ ու­նէին իրենց պե­տական լե­զուն, բայց հա­սարա­կական հա­ղոր­դակցու­թիւնը հիմ­նո­ւած էր ռու­սե­րէնի վրայ։

Յայտնի է, որ Ալեք­սէյ Չի­պայի են­թա­գիտակ­ցութեան մէջ վե­րացած է Խորհրդա­յին Միու­թեան հաս­կա­ցողու­թիւնը եւ խնդիր­նե­րը կը դի­տէ կայ­սե­րական մտայ­նութեամբ։

Իր պա­հան­ջին շատ յար­մար պա­տաս­խան մը եղած է վար­չա­պետ Փա­շինեանի, «Եթէ Ռու­սիա կ՚ու­զէ ետ վերցնել Կիւմրիի 102-րդ ռազ­մա­կան խա­րիս­խը, Հա­յաս­տան դէմ չէ» ելոյ­թը։

Այդ զօ­րամա­սի գո­յու­թիւնը մին­չեւ քա­նի մը տա­րի առաջ Հա­յաս­տա­նի անվտան­գութեան երաշ­խի­քը կը հա­մարուէր։ Իսկ այ­սօր այդ զօ­րամա­սը դար­ձած է սպառ­նա­լիք ոչ թէ հա­յոց, այլ ռուս քա­ղաքա­կան գոր­ծիչնե­րու որ­դեգրած ռազ­մա­վարու­թեան պատ­ճա­ռաւ։

Չի­պան իր ելոյ­թի շա­րու­նա­կու­թեան մէջ կը զգու­շացնէ Հա­յաս­տա­նը, ըսե­լով թէ կա­րելի չէ նոյն պա­հուն եր­կու աթո­ռի վրայ նստիլ։

Ճիշդ է այդ հաս­տա­տու­մը նաեւ իր երկրի հա­մար։ Կա­րելի չէ Հա­յաս­տա­նի տնտե­սու­թիւնը վնա­սել եւ նաեւ պա­հել այդ երկրի ելեկտրա­կան ցան­ցի եր­կա­թու­ղի­ներու կամ ու­ժա­նիւ­թի մա­տակա­րար­ման նման ռազ­մա­վարա­կան նշա­նակու­թիւն ու­նե­ցող են­թա­կառոյ­ցը հսկել։

102-րդ զօ­րամա­սին նման նո­ւէր­նե­րը թող ետ վերցնէ, պայ­մա­նաւ որ մենք ալ չսխա­լինք գո­յացած բա­ցը ՆԱ­ԹՕ-ի ռազ­մա­խարիս­խով մը փակելով։