Siyasi magazin

Yerevan'daki zirvelerden geri kalanlar

Ermenistan’ın başkenti Yerevan 4 ve 5 Mayıs’ta Avrupa’dan, Kanada’dan, Türkiye’den, Balkanlar’dan gelen yaklaşık 45 devlet ve hükümet lideri ya da lider temsilcisini ağırladı. Siyasi anlaşmalar bir yana, perde arkasında olanları Agos okuyucuları için derledik.

Agos Haber Merkezi

Ermenistan, 5 ve 6 Mayıs’ı görülmemiş bir hızla geçirdi. Yerevan’da 5 Mayıs’ta Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi, 6 Mayıs’ta ise AB-Ermenistan Zirvesi ile Yerevan Diyoloğu Forumu yüzlerce katılımcıyı ağırladı.

Yerevan’daki Zvartnots Havalimanı'na, Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinin üst düzey katılımcılarını taşıyan uçaklar yaklaşık her yarım saatte bir iniş yaptı. Liderleri, Ermenistan Başbakanı veya Ermenistan Meclis Başkanı, Dışişleri Bakanı ve yüksek düzey yetkililer çiçeklerle ve kırmızı halıyla karşıladı. Katılımcılar, 27 AB üye devleti, Birleşik Krallık ve 19 AB üyesi olmayan ülkeden geldi.

Önemli açıklamaların, demeçlerin verildiği, anlaşmalardan imzalandığı diplomatik ilişkilerin kurulduğu günlerde, perde arkasında yaşananlar da ilgi çekti. Açılış gecesi yapılan tören Ermenistan halk dansları, müzikleri ve iyi düşünülmüş kareografisiyle tüm konukların ilgiyle izlemesine neden oldu.

Macron, en popüler

Üç zirvenin en ilgi çeken lideri, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron oldu. Paşinyan’ın havalimanında sarılarak hoşgeldin dediği, Ermenistan’a ilk resmi ziyaretini yapan Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Ermenistan’da büyük bir ilgiyle karşılandı. Sabahları yaptığı koşu, koşudan sonra Yerevan’daki sokak köpeklerini sevmesi, Paşinyan’la sık sık sarılması, ele ele dolaşması, talep eden herkesle ve özellikle çocuklarla selfie çektirmesi Ermenistan halkının sempatisini topladı.

Öte yandan Macron ve Paşinyan dostluğu, zirvenin akşam yemeğinde, siyasi toplantılarda pek görülmeyen olaylara sahne oldu. Yemek sırasında canlı müzik devam ederken Başbakan Paşinyan, sahnede kurulu olan vurmalı çalgıların başına geçti, Cumhurbaşkanı Macron da piyanistin yanına oturdu. Macron, Fransa'nın en tanınmış sanatçısı Ermeni-Fransız Charles Aznavour'un 1965 tarihli ünlü şarkısı "La Bohème"i söylerken, Paşinyan da davulda ona eşlik etti. Ayrıca Macron, Ermenistan’dan ayrılmadan önce Paşinyan’la birlikte Gümrü’yü ziyaret etti ve "Müzikal Köprü: Ermenistan - Fransa" adlı büyük çaplı bir konsere katıldı. Kocaman bir sahneden Paşinyan’la birlikte halkı selamladı ve şunları söyledi: “Sakın unutmayın, Fransa sizi seviyor.” İkili sahneden yine Charles Aznavour şarkısı eşliğinde ayrılarak, ayrılmaz ikili olduklarını bir kez daha not etti.

Emmanuel Macron chante « la bohème » accompagné à la batterie par le premier ministre Nikol pachinyan . Dîner d’état à Erevan. La musique en amitié. pic.twitter.com/v5vacqZlVv
— Agnès Vahramian (@AgnesVahramian) May 4, 2026

Almanya’nın katılımı olmaması konusu da çokça dile getirildi ancak Almanya Başbakanı Friedrich Merz zirveye gelemese de Almanya'yı Fransa Cumhurbaşkanı Macron temsil etti.

"Ermenistan'da evimdeyim"

Türkiye ise lider pozisyonunda olmasa da Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz düzeyinde temsil edildi. Yılmaz’ın heyetinde Türkiye-Ermenistan Normalleşme Süreci Özel Temsilcisi Serdar Kılıç da yer aldı. Kılıç ile mevkidaşı Ruben Rubinyan’ın katıldığı panelde, Rubinyan “Azerbeycan’la ilişkilerin, Türkiye ile ilişkilerden daha iyi durumda olduğunu” söyledi. Kendisine sorulan sınır ne zaman açılacak sorularına “Yakın zamanda ama tarih verip sizi yanıltmak istemem” diyen Kılıç, bir muhabirin “Ermenistan’da nasıl hissediyorsunuz?” sorusuna şöyle cevap verdi: “Evimde hissediyorum. Ve bunu gerçek anlamda söylüyorum.”

Öte yandan Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskyy’nin Ermenistan'a gidip gitmeyeceği son ana kadar belirsizdi. Ayrıca, Ermenistan'daki Rus yanlısı muhalefet yetkilileri Ermenistan için "olumsuz sonuçlar" konusunda uyarmıştı. Ancak beklenen olmadı ve Zelenskyy, zirvede konuşmasını yaptı.

Azerbaycan Devlet Başkanı Aliyev de video bağlantısıyla zirveye katılarak, normalleşme konusunda ilerleme kaydettiklerini tüm konuklara gösterdi. AST zirvesinin Ermenistan'da yapılmasına destek verdiğini hatırlatarak, bir sonraki zirvenin de Bakü'de yapılması için Paşinyan'ın desteğini aldığını söyledi. Ancak iyimser giden konuşma Aliyev'in bir anda Avrupa Birliği üyesi ülkelere sert sözler sarf etmesiyle soğuk hava estirdi. Aliyev, AB'nin yaptırımları hakkında ciddi şikayetlerde bulunarak, bunlara son verilmesini talep etti.

ABD ile arası açık olan Kanada Başbakanı Mark Carney’nin Yerevan’a gelmesi de dikkat çekti. Bu ziyaret Kanada başbakanının yaklaşık on yıldır Ermenistan'a yaptığı ilk resmi ziyaret oldu.

Konuklar Yerevan’da dolaşıyor

Yüzlerce konuk, Yerevan’daki müzeleri, tarihi yerleri, restoranları ayrı ayrı ziyaret etse de en önemli “turistik gezi”, Paşinyan’ın liderlerle birlikte gittiği Kızıl Köprü ziyareti oldu. Havanın soğukluğuna rağmen tüm liderlerin geziden memnun ayrıldığı görüldü. Kızıl Köprü, Yerevan’daki Hrazdan Nehri üzerinde bulunan, 17. yüzyıldan kalma, kırmızı tüf taşından yapılmış bir köprü. 1679 Ermenistan depreminde yıkılan köprü, 2025 yılında restore edildi.

Tsitsernakaberd ziyaretleri

Litvanya Başbakanı Inga Ruginienė başkanlığındaki bir heyet, Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Yunanistan Cumhurbaşkanı Konstantinos Tasoulas, Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand başkanlığındaki bir heyet, Belçika heyeti ve birçok ülkenin temsilcisi Tsitsernakaberd Ermeni Soykırımı Anıtını ziyaret etti, çiçek bıraktı.

Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliana İotova, Bulgar heyetiyle birlikte, ünlü Bulgar şair Peyo Yavorov'un adını taşıyan Yerevan’daki okulu ziyaret etti.