VARDUHİ BALYAN

2021’in son haftalarında en az altı Çeçen muhalif, akrabalarının kaybolduğunu bildirdi. Çeçenistan dışında yaşayan muhalefet figürleri, bölge başkanı Ramazan Kadirov’u ve yandaşlarını, insan hakları ihlalleri konusundaki eleştirileriyle biliniyor. Muhaliflerin yaklaşık 50 akrabasının akıbeti belli değilken, Kadirov, konuyla ilgili ‘blog yazarları tarafından hakarete uğrayanlardan birinin adam kaçırma olaylarından sorumlu olduğu’ şeklinde bir yorumda bulundu.

Abhazya’da geçtiğimiz yazdan bu yana devam eden elektrik kesintileri, özelleştirme olasılığı ve Cumhurbaşkanı Aslan Bjaniya’nın Abhazya’nın Rusya ile ‘egemenliğini paylaşması’ gerektiğine dair yorumu üzerine tepkiler hızla arttı ve Aralık 2020’de şiddetli protesto eylemleri başladı. Abhazya Başsavcılığı, kitlesel ayaklanmaları organize etme ve bunlara katılma, hükümet yetkilisine karşı şiddet kullanma ve kamu malına zarar verme temelinde soruşturma yürüttüklerini belirtti.

GrlzWave, sosyal medyayı kullanarak toplumda az konuşulan ve önyargıyla karşılanan cinsellik, homo/transfobi, ruh sağlığı, cinsiyetçilik gibi konularda farkındalığı arttırmak ve herkesin özgürce konuşabileceği, hikâyelerini, deneyimlerini paylaşabileceği, nefret söylemi olmadan birbirini dinleyebileceği güvenli bir alan yaratmak için çalışıyor.

Gürcistan Kadınlar Fonu (Women’s Fund in Georgia) tarafından organize edilen Kato Mikeladze Ödül Töreni’nin dokuzuncusu, Birleşmiş Milletler tarafından İnsan Hakları Savunucusu Kadınlar Günü olarak ilan edilen 29 Kasım’da, Tiflis’te gerçekleştirildi. Kadın hakları alanında farklı çalışmalar yürüten 10 kadının aday gösterildiği ödül, Gürcistan kadın hareketi temsilcilerinin katılımıyla düzenlendi. Gürcistan'da yaşayan Azeri toplumundan Tozu Gulmammedli, kız çocuklarının erken evlendirilmesine karşı yürüttüğü mücadeleyle ödülü kazanan isimlerden biri oldu. Gülmammedli mücadelesini ve hayat hikayesini Agos'a anlattı.

Yerevan’ın Fiz-Gorodok olarak bilinen mahallesinde yüksek katlı binaların inşa edilmesine karşı mahallelinin mücadelesi devam ediyor. Ayaklanan mahalle sakinleri, alanın yasadışı bir şekilde özelleştirildiğini ve kültürel anıt olarak tanınan mahallenin, bu statüden çıkarılarak bölgeye imar izni verildiğini iddia ediyorlar. Başlayan inşaat sonucunda kesilen ağaçlardan dolayı mahallelinin tepkisi arttı ve protestolar Yerevan Belediyesi’nin önüne taştı.

Göçmenlerin aşı olamama durumunu, bu durumun getirdiği hak ihlallerini ve bu ayrımcı uygulamanın değişmesine yönelik önerilerini ,mülteci ve sığınmacılarla ilgili çalışmalar yapan Avukat Yekta Işık Nergiz’den dinledik.

2020 yılında başlayan ve İkinci Karabağ Savaşı diye adlandırılan savaş, her iki tarafta da çok sayıda can kaybına yol açtı. Birçok insanı yeni ev arayışına zorlayan bu tekrarlanan tarih, iki ülkedeki toplumların zaten zor ilerleyen diyaloğunu çıkmaza sürükledi diyebiliriz. “Ortak sorunlarımızı çözmenin tek yolunun açık ve bilinçli diyalogdan geçtiğine inanıyoruz” diyen CaucasusTalks, (Kafkasya Konuşmaları) Kafkaslarda bu zorlu dönemde şiddetsiz diyalog alanı açıyor. CaucasusTalks üyelerinden inisiyatifi ve bölgede tahayyül ettikleri barışı, 2020 Dağlık Karabağ ateşkes anlaşmasının yıldönümünde dinledik.

Batı Ermenicesi öğretmeni, uzman eğitimci Sevan Değirmenciyan, Kudüs’teki Tarkmançats Ermeni Okulu’ndan aldığı davet üzerine İsrail’e gitti. 5 Kasım Cuma günü başkent Kudüs’e giden Değirmenciyan, şehirde sivillerin eğitim aldığı Tarkmançats Okulu’nda Ermenice, Ermeni edebiyatı ve Ermeni tarihi öğretmeni olarak görev yapacak. Eğitimi için Ermenistan’da giden ve uzun yıllar orada yaşadıktan sonra Türkiye’ye dönen uzman eğitimci, burada Karagözyan, Pangaltı Mıhitaryan Lisesi gibi okullarda ders vermişti. Aynı zamanda Aras Yayıncılık’tan çıkan Ermenice kitapların editörlüğünü üstlenen Değirmenciyan, Hrant Dink Vakfı’nın Batı Ermenicesi kurslarında da eğitmen olarak görev alıyor. Değirmenciyan’la hem Kudüs’e yapacağı yolculuğu hem de Türkiye’deki Ermeni toplumunun eğitim durumunu konuştuk.