Մարտի 8 պայքարի տրամադրութիւնով

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ

[email protected]

Թերեւս երկար տարիներէ ետք առաջին անգամն է որ Մար­տի 8-ին առ­թիւ գրե­լու մեր ցան­կութիւ­նը կը բա­խի Զա­քարիայի պա­պան­ձումին։ Կի­ներու սե­փական իրաւունքնե­րուն հա­մար մղած պայ­քա­րին ձօ­նուած օրը մե­զի հա­մար ընդմիշտ ող­ջունե­լի էր եւ մենք միշտ այս մա­սին ար­տա­յայ­տուելու պա­պակով լցուած կ՚ըլ­լա­յինք։ Եթէ այ­սօր կը դժուարա­նանք այդ նոյն տրա­մադ­րութիւ­նով ար­տա­յայ­տուելու, պատ­ճա­ռը բո­լորո­վին յստակ է՝ երկրի ճգնա­ժամը չի թոյ­լատրեր որ ար­դար հպար­տութեամբ խօ­սինք կի­ներու ձեռքբե­րումնե­րուն մա­սին։ Ընդ հա­կառա­կը պա­հը այդ ձեռքբե­րումնե­րը պաշտպա­նելու հա­մար մղուած պայ­քա­րով պի­տի ար­դա­րանայ։ Իրաւ ալ կի­ներու կամ­քով ար­ձա­նագ­րուած ինչ ինչ յա­ջողու­թիւններ այ­սօր մատ­նուած են ծանր սպառ­նա­լիքի։ Այս պա­հուն 8 Մար­տը տօ­նելու ամե­նաար­ժա­նի կի­ները կրկին ան­գամ խրա­մատ­նե­րու մէջ կը մարտնչին դեռ մօտ ան­ցեալին ի գին իրենց կեան­քի ազա­տագ­րած եր­կի­րը պա­հելու հա­մար։ Եր­կիր որ ըսենք դուք հասկցէք ժո­ղովուրդ, դուք հասկցէք հայ­րե­նիք։ Այ­սօր չար միտ­քը ան­գամ մը եւս խու­ժած է Ռո­ժաւա­յի այնքան սուղ փրկա­գինով ազա­տագ­րուած տա­րած­քին եւ կ՚ու­զէ իր գոր­ծակցին ՏԱԻՇ-ի ահա­բեկիչ­նե­րուն տա­րիներ առաջ պար­տուած տա­րած­քը վերստին ար­շա­ւել։ Մենք այս պա­տերազ­մին մէջ կը տես­նենք Սար­տա­րապա­տի ոգին։ Կի­ները ճա­կատի առա­ջին գծի վրայ կռուած էին ձայն տա­լով ան­դա­դար հնչող զան­գե­րու ղօ­ղան­ջին։ Երբ շփման առա­ջին գծին վրայ արաբ­փունար­ցի ութսու­նա­մեայ հայ պա­պիկը զէնքն ի ձե­ռին կը կռուի Պո­ղազի­չի հա­մալ­սա­րանի տոք­թո­րակա­նի աշա­կերտ 28-ամեայ երի­տասար­դին, Ար­կենդի­նայէն փու­թա­ցած 26-ամեայ լու­սանկար­չի եւ անոր տա­րեկից պել­կիացի ու­սուցի­չի հետ կողք կող­քի, մենք այս պատ­կե­րին մէջ կը տես­նենք Սպա­նիոյ քա­ղաքա­կան պա­տերազ­մի ցո­լացու­մը։ Եւ ամէն տեղ, ամէն ժամ առա­ջին գծի վրայ է ԵՓԺ-ի կին մար­տիկնե­րը։

Ու­րեմն այ­սօր տուեալ պայ­մաննե­րու տակ փո­խանակ յաղ­թա­նակի, ան­գամ մը եւս ստի­պուած ենք նա­խապէս ձեռքբե­րուած ազա­տու­թիւնը վե­րականգնե­լու հա­մար մարտնչե­լու։ Այս պա­հուն դեռ ի՛նչ շնոր­հա­ւորանք։ Կա­նայք կը փու­թան խրա­մատ­ներ պաշտպա­նելու հա­մար արեան ի գին ձեռքբե­րուած­նե­րը։

Մե­րօրեայ բռնա­կալու­թիւնը շատ լաւ գի­տէ կա­նանց դի­մադ­րութեան ուժն ու կա­րողու­թիւնը։ Բո­լորէն աւե­լի կը գի­տակ­ցի թէ այդ ու­ժը եթէ յաղ­թա­նակ կա­մենայ, իր հա­կառա­կոր­դին պար­տութիւ­նը ան­խուսա­փելի է։ Պատ­ճա­ռը պարզ է, միայն յի­մար­նե­րու միտ­քով «տկար», «ան­ճա­րակ», «ան­զօր» կամ «ան­կա­րող» կար­ծուած­ներն են որ աշ­խարհը ի հի­մանէ փո­խելու այդ հսկայ ու­ժը կը պա­հեն իրենց ձեռ­քե­րուն մէջ։ Այս գի­տակ­ցութիւ­նով անոնք կը յար­ձա­կին կի­ներու ձեռքբե­րումնե­րուն։ Ու­րեմն բնաւ պա­տահա­կան չէ որ քրտաբ­նակ քա­ղաք­նե­րու հա­մար նշա­նակուած տե­ղապահ­նե­րը որ­պէս առա­ջին գործ կը լծուին կա­նացի կազ­մա­կեր­պութիւննե­րուն աշ­խա­տու­թիւննե­րը խա­փանե­լու։ Սխալ պի­տի չըլ­լայ պնդել թէ այժմու յե­տադի­մական մտքի առաջ­նա­կարգ թշնա­մին առ­հա­սարակ կի­ներն են։ Մին­չեւ մօտ ան­ցեալ ար­հա­մար­հուած այդ ու­ժը այ­լեւս յստա­կօրէն փաս­տեց, թէ պի­տի չհան­դուրժէ հա­մաշ­խարհա­յին այրիշ­խան հա­մակար­գին։ Վեր­ջա­պէս եթէ մարդկու­թեան առու­մով դի­տենք յստա­կօրէն ան­յա­ջող է այդ այրիշ­խան դրու­թիւնը եւ գլխա­ւոր պա­տաս­խա­նատուն ապ­րուած բո­լոր չա­րիք­նե­րու։ Այս պայ­մաննե­րու մէջ մարտնչող կնոջ կեր­պա­րը փրկու­թիւն է ոչ միայն իգա­կան սե­ռի հա­մար, այլ առ­հա­սարակ հա­մաշ­խարհա­յին մարդկու­թեան հա­մար։ Փոր­ձա­ռու­թեամբ ձեռքբե­րուած գի­տակ­ցութիւն մըն է այս, որ հետզհե­տէ ան­հերքե­լի կը դառ­նայ ամ­բողջ աշ­խարհի տա­րած­քին։ Ու­րեմն այս բո­լորը դի­տելով կրնանք հա­մոզուիլ որ վհա­տելու պատ­ճառ մը չկայ եւ ամէն ինչ դէ­պի լաւ կ՚ըն­դա­նայ։ Բայց ինչպէ՞ս չվհա­տիլ, երբ կը տես­նենք թէ այդ դէ­պի լա­ւին հաս­նե­լու հա­մար որ­քան սուղ կը հա­տու­ցենք։ Սո՛ւղ է մարդկա­յին կեան­քը, սո՛ւղ է ան­մեղնե­րու իզուր թա­փած արիւ­նը եւ այդքան սուղ ար­ժա­նիք­նե­րու դի­մաց բնա­կանա­բար պի­տի խրտչինք տօ­նական ու­րա­խու­թե­նէ։ Սա­կայն այդ խրտչե­լով չըլ­լայ որ ըն­թացք տանք չա­րագոր­ծե­րուն, չըլ­լայ որ խո­նար­հինք անոնց դա­ժանու­թեան դի­մաց։ Մենք ենք որ նոր կեանք պի­տի կեր­տենք եւ այդ նո­րը պի­տի բարձրա­նայ նախ­նեաց ձեռքբե­րումնե­րու աւան­դին վրայ դի­զուե­լով։ Ու­րեմն ան­գամ մը եւս կրնանք հաս­տա­տել մեր հա­ւատ­քը։ Վա­ղը աւե­լի ար­դար պի­տի ըլ­լայ, քան այ­սօր։ Այս գի­տակ­ցութիւ­նը կը շնոր­հէ նոր եռանդ, չա­րիքի դէմ մա­քառե­լու նոր կո­րով ու վեր­ջա­պէս կ՚ող­ջունենք ապա­գայի պայ­ծառ օրե­րը։