İsviçre Federal Yüksek Mahkemesi geçen yıl Cenevre’de inşa edilen Ermeni Soykırımı anıtına yönelik itirazları karara bağladı.

Tarihçi Anahide Ter Minassian Ermeni tarihi üzerine çalışmalarıyla bilinen özel bir isimdi. Fransa’da yaşıyordu ancak kökü bu topraklardaydı, neredeyse tüm aile büyüklerinin Anadolu’daki Ermeni tarihiyle önemli ve kopmaz bir bağı vardı. Bu sayımıza katkıda bulunan yazar, yayıncı ve akademisyen dostlarımız Anahide Ter Minassian’ın hem ilginç hayat hikayesine hem de çalışmalarının Ermeni tarihinde ne kadar önemli bir yer tuttuğuna dair makaleleriyle Minassian’ın hayatına ışık tuttular.

Anahide Ter Minassian oğulları Vahe ve Aram ile birlikte 2014 yılında Sasun’u ziyaret etmişti. Geziye tanıklık eden Besse Kabak izlenimlerini o yıl Agos için yazmıştı. Bu yazıdan bir bölümü sunuyoruz.

Bu dünyada büyük isimlerle dolu bir aileye doğmak ne ağır bir yüktür! Birçok insan, hayat boyu peşlerini bırakmayan soyadları, hikayeler, beklentiler altında eziliverir, büzüşür, silikleşir. Pek az kişi, 11 Şubat günü kaybettiğimiz tarihçi Anahide Ter Minassian gibi ailesinin mirasını yemeden, o isimle kavga etmeden köklerinden yeşermeyi başarabilir. Malumunuz, Anahide Ter Minassian Abdülhamid Osmanlısı’nda hem Doğu vilayetlerindeki Ermenilere yapılan zulmün, hem de bu zulme direnişin sembolü olmuş Muşlu Gülizar’ın torunudur. Büyükbabası ise 1880’lerin sonundan soykırım günlerine kadar ömrünü adalet mücadelesine adamış, 1908’den 1915’e kesintisiz vekillik yapmış, mecliste her söz aldığında ‘Bizim Muş ovasında…’ diye başlayıp doğduğu toprakların acılarına ses olmuş cefakâr bir o kadar da renkli bir sima, Ermeni Devrimci Federasyonu (EDF) üyesi Keğam Der Garabedyan’dır.

Anahid Ter Minassian, bir tarihçi olarak seçtiği veya neredeyse içine doğduğu “Ermeni Meselesi”ni soykırıma odaklanarak ele almaktan ziyade toplumsal, siyasal, kültürel tarihe, zihniyet tarihine yaptığı katkıyla tarihe geçmiş bulunuyor.

Aras’ta çalışmaya ilk başladığımda, üniversite yıllarımda Ardaşes Margosyan okumamı salık vermişti, onun ‘Ermeni Devrimci Hareketi’nde Sosyalizm ve Milliyetçilik’ kitabını. İletişim’in Cep Üniversitesi serisinden çıkan o minicik kitaba sığdırmayı başardığı onca bilgiden, tarihsel perspektifinden, olayları anlatış biçiminden çok etkilenmiştim. 20 yaşına varmamış, dünya ve memleket ahvaliyle yakından ilgili Türkiyeli bir Ermeni genç için, hiçbir şeyin bizlerle başlamadığını, mücadele ruhunun zamanları ve hayatları aşan bir yanı olduğunu apaçık gösteren bir hediyeydi.

Nor Serunt (Yeni Nesil) Kültür Derneği’nin davetiyle Kadir Akın’ın ‘Paramaz’ adlı kitabı üzerine hazırlanan ‘Red’ belgeselinin gösterimi çerçevesinde Beyrut’a gelen HDP Milletvekili Garo Paylan, burada bir dizi temasta bulundu. 25 Ocak günü Sin El Fili Belediyesi Salonu’nda gerçekleştirilen gösterimin ardından Kadir Akın ve Garo Paylan, izleyicilerle sohbet etme imkânı buldular.

ABD’nin Los Angeles kentinde faaliyet gösteren Ermeni toplumuna ait Ferahyan ve Manukyan-Demirciyan okullarına kimliği belirsiz kişilerce Türk bayrakları asıldı.

Ermenistan Başbakanı Vekili Nikol Paşinyan’ın eşi Anna Hakobyan Moskova’daki Ermenistan Büyükelçiliği’nde verilen resmi yemek sırasında yaptığı çalışmaları anlattı.

Suriye İç Savaşı nedeniyle dünyanın dört yanına dağılan Halepli Ermenilerin hikâyeleri, Serdar Korucu’nun ‘Halepsizler’ adlı kitabına konu oldu. Aras Yayıncılık’tan bu hafta çıkan kitapta çoğunluğu Ermenistan’a yerleşen Halepliler savaş nedeniyle yaşadıkları zorlukları, yeni hayat kurma hayaliyle çıktıkları yolu, yeni vatanlarını ve Halep’i anlatıyor. Korucu ile kitabın hikâyesini, Halepli Ermenilerin yaşadıklarını ve Halep’i konuştuk.

Ermenistan’da Nisan ayında yaşanan ‘Kadife Devrim’, birçok şey keşfetmeme vesile oldu. O günlerde ‘Durs Gank’ (Dışarı çıkalım) şarkısı ile toplumu sokağa çıkmaya çağıran Melineh Bilbulyan’ın müzik dünyasına girme imkânım oldu. Ermenistan’da doğan, bir süredir Lübnan’da yaşayan Melineh’in şarkıları, Ermenistan’da hâlâ tabu olan kadın hakları, cinsiyet eşitliği gibi konulara ışık tutuyor. Sanatçı ile, toplumsal duyarlılığı arttırmayı amaçlayan şarkılarını konuştuk.

Geleneksel Euro Armenian Games (Avrupa Ermeni Oyunları) bu yıl Viyana’da düzenlendi. Rekor katılımla, 30 Mart - 1 Nisan arasında gerçekleşen oyunlar, dünyanın birçok ülkesinden gelen Ermeni sporcuları bir araya getirdi.