Yeni Türkiye Ermenileri Patriği seçilene kadar Patrikhane'yi yönetecek olan Değabah (Patrik Kaymakamı) Episkopos Sahak Maşalyan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a 15 Temmuz Demokrasi ve Birlik Günü vesilesiyle mektup gönderdi.

Anadolu'dan İstanbul'a göç etmek zorunda kalan son Ermeni ailelerin çocuklarının ilk yatılı okulu 50 yılını Brüksel'de kutladı

Patrik Mutafyan'ın iş göremez halde olduğu dönemde Ermeni toplumunun Patrik seçme çabalarının devlet eliyle engellenmesine dair Anayasa Mahkemesi "Din Özgürlüğünün ihlali" kararı vermişti. Mahkeme gerekçeli kararını açıkladı. Kararda önemli tespitler var.

Ruhaniler Genel Meclisi'nin Episkopos Maşalyan'ı Değabah (Patrik Kaymakamı) seçmesinden sonra Başepiskopos Ateşyan Ruhani Meclis Başkanı oldu.

Ermeni toplumundan 93 kişi 4 Temmuz Perşembe günü yapılacak Patriklik Kaymakamı (Değabah) seçimi öncesinde bir bildiri yayınladı. Bildiride taraflar sükunete davet edildi ve "Bu seçimlerin, geçmiş seçimlerin kuralları ışığında, kadim kilisemizin hukukuna uygun, şeffaf ve şaibesiz olması dileğimizdir" dendi

İstanbul Valiliği 26 Haziran Çarşamba günü Ermeni Patrikhanesi'ne bir mektup göndererek 27 Haziran'da yapılması planlanan Patriklik Kaymakamı seçiminin 4 Temmuz'da yapılabileceğini belirtmişti. Başepiskopos Ateşyan ve Ruhani Kurul Başkanı Episkopos Maşalyan facebook sayfalarından konuya dair farklı açıklamalarda bulundular.

Avukat Setrak Davuthan 18 Haziran 2019 tarihli Ruhani Kurul kararına dair bir değerlendirme kaleme aldı. Söz konusu karar sadece Başepiskopos Ateşyan ve Episkopos Maşalyan'ın Değabah yani Patriklik Kaymakamı adayı olmasına imkan tanıyor. Davuthan Değabah adaylığı için “üst rütbe” şartı olmadığını söylüyor.

18 Haziran’da toplanan Ruhani Kurul’un yaptığı açıklamadan çıkan sonuç, sadece Başepiskopos Ateşyan ve Episkopos Maşalyan’ın Değabah, yani Patriklik Kaymakamı adayı olabileceği yönünde. Ruhani Kurul Başkanı Episkopos Maşalyan daha önce yaptığı açıklamada Başepiskopos Bekçiyan’ın da aday olabileceğini söylemişti. Öte yandan kamuoyunda Değabah adaylığının daha geniş bir çevre için de gündeme gelmesi gerektiğini savunan çok sayıda görüş var. Kurul kararlarını Episkopos Maşalyan’a sorduk. Maşalyan Bekçiyan’ın aday olabilmesi için çaba gösterdiğini ancak Ruhani Kurul’un buna engel olduğunu söylüyor.

2016’da Patrik Mutafyan’ın emekli edilmesi sonrası dönemde Değabah (Patriklik Kaymakamı) seçilen ancak İçişleri Bakanlığı tarafından Patrik Mutafyan yaşadığı gerekçesiyle Değabahlığı tanınmayan Başepiskopos Bekçiyan geçtiğimiz haftalarda Başepiskopos Ateşyan’ın yaptığı bir açıklama vesilesiyle Agos’a bir değerlendirmede bulundu. Bekçiyan Patrik Mutafyan'ın hayatını kaybetmesi sonrası Değabah seçimleri için yürütülen süreci de yorumladı ve Değabah adaylarının İstanbul Patrikliği’ne bağlı olması gibi bir uygulama olmadığını söyledi. Bekçiyan kendisini dışarıda bırakan Ruhani Kurul kararını da eleştirdi. Başepiskopos Bekçiyan’ın değerlendirmesi şöyle:

Değabah seçimine pek çok kişinin içine sinmeyen bir yerden başlamış olduk. Bu seçim sürecinin kimsenin aklında soru işareti yaratmayacak bir başlangıçla yürütülmesi önemliydi. Ancak son yıllarda sürecin aktörlerinin çok sık başvurduğu bir yola gidildi ve “Ben yaptım oldu” denildi.

Türkiye Ermeni Patrikliği Ruhani Kurulu, Patrik seçimine kadar süreci yürütecek Patriklik Kaymakamı seçiminin 27 Haziran'da yapılacağını açıkladı. Seçimde Patrik II. Karekin'in ölümü sonrası ile Patrik Genel Vekilliği seçimindeki ilkelere sadık kalınacak.

Artun Miskciyan, ABD, Kanada, İtalya, İspanya gibi pek çok ülkede verdiği resitallerden sonra, 12 Haziran’da ilk defa İstanbul Zorlu PSM Turkcell Sahnesi’nde dinleyicileriyle buluştu. Doğduğu şehirde ilk kez konser veren Miskciyan’la konserinden bir gün önce buluştuğumuzda kendisinden emin, motivasyonu yüksek tavırları dikkat çekiyordu. Sakin bir müzisyenden çok maç saatini heyecanla bekleyen sporcu izlenimi uyandırıyordu.

Patrik seçimi sürecinin ilk ve en önemli aşamalarından Değabah yani Patrik Kaymakamı seçimi için Ruhani Kurul’un bu hafta toplanacağı açıklandı. Sonraki hafta da, yani 23 Haziran’dan sonra, Ruhaniler Genel Meclisi’nin toplanarak patrik seçimi süreci boyunca Patrikhane’yi yönetecek Değabah’ı seçmesi bekleniyor. Ruhani Kurul toplantısı öncesinde gerek Başepiskopos Ateşyan gerekse Ruhani Kurul Başkanı Episkopos Maşalyan’dan gelen açıklamalar sadece iki ismin yani Ateşyan ve Maşalyan’ın aday olacağı yönünde. Bundan önceki patrik seçimi süreçlerinde rol oynayan Samatya Surp Kevork Kilisesi Onursal Başkanı Melkon Karaköse’nin ise bir önerisi var. Karaköse ruhanilerin ikiye bölünmemesi ve sürecin sağlıklı yürütülmesi adına tarafsız bir ismin Değabah olması gerektiğini söylüyor.

Türkiye Ermeni Patrikliği Ruhani Kurul Başkanı Episkopos Sahak Maşalyan, Patrik seçimi öncesinde seçim sürecini yürütecek Patrik Kaymakamlığı makamı için tarafsız bir ismin gündeme gelmesi önerileri hakkında bir açıklama yaptı. Maşalyan "Değabahlık, seçimi yönetecek ve kaderi belirleyecek bir makam olmadığı gibi, adaylar arasındaki hakemliği yapma görevi de yoktur. Değabah seçimiyle birlikte resmi sürece, Müteşebbis Heyet (seçim tertip heyeti) ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti dahil olur" dedi.

Üsküdar'daki Surp Haç Tıbrevank Lisesi'nde uzun yıllar müdürlük görevi yapan Hayk Nişan hayatını kaybetti.

Patrik seçimi sürecine girmemizle birlikte özellikle 1863 Nizamnamesi ve eski Patrik seçimlerini de daha sık tartışır olduk. Bilgi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arus Yumul Osmanlı döneminde Ermenilerin Anayasası sayılan 1863 Nizamnamesi üzerine çalışmalarıyla da biliniyor. Profesör Yumul ile 1863 Nizamnamesi’nin geçmişten günümüze yolculuğunu, “Patrik”in devlet ve halk nezdindeki pozisyonunu, ona yüklediğimiz anlamları konuştuk.

Geride bıraktığımız 9 yıl boyunca mahkemelerce engellenen Patrik seçimi süreci için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulmuştu. Mahkeme yapılamayan Patrik seçimi için "din özgürlüğü ihlali" kararı verdi.

Patrik Mutafyan'ın sağlığının bozulduğu dönemde Patrik seçimi yapılması amacıyla açılan davalar Anayasa Mahkemesi'nin gündemine geldi

Peki iyi mi oldu? Sonuç belki Değabah seçimi yapılmasının önünü açtı ama usül böyle mi olmalıydı? Devleti alıp sürecin tam ortasına kendi ellerimizle oturtmuş olduk. Bunda hiç şüphesiz en büyük pay Başepiskopos Ateşyan’ın. Israrla halktan ve kamuoyundan gelen taleplere kulaklarını tıkadı.