İstanbul’da yaşayan gazeteci Naomi Cohen, Maraş merkezli iki depremin ardından arama kurtarma çalışmalarına katılmak üzere, ‘Mahalle Afet Gönüllüleri / Acil Müdahale Ekibi’yle Antep’in İslahiye ilçesine gitti. Cohen, bölgede yaşadıklarını ve gördüklerini Agos’a anlattı.

Maraş merkezli depremler sonucunda evini kaybetmiş binlerce insanın barınması için KYK yurtlarının boşaltılma kararıyla birlikte üniversitelerin yaza kadar kapanacağı açıklandı.

Türkiye’yi büyük yıkımla karşı karşıya bırakan depremler sonucunda her geçen saatte can kaybı artıyor. Enkaz altında kalan insanlar halen yardım bekliyor. Bu haftaki İnsan Hakları Gündemi sayfasını afet durumlarında hapishaneler ve tutsakların yaşam hakkına açıyoruz. Tutsak yakınları yaşadıkları belirsizlik, endişe ve bilgi eksikliğini, hapishanelerin mimari olarak tutsakların yaşam hakkını korumaya yönelik olmadığını ve yapılması gereken değişiklikleri anlatıyor.

Kamuoyunda en çok Çukur dizisinde canlandırdığı ‘Timsah Celil’ karakteriyle bilinen trans kadın oyuncu Meli Bendeli ile söyleştik. Beden uyum sürecinden sonra Türkiye sinemasının kendisine karşı benimsediği sessizliği, ‘etek giydiği için’ Şahmaran dizisinin kadrosuna alınmamasını, Meli olarak oynadığı ilk filmin çekimleri için Ermenistan’a yaptığı yolculuğu, mesleki hayallerini konuştuğumuz söyleşide Meli Bendeli’yi daha yakından tanıyoruz. “Mutlu değilim, huzurluyum” diyen Meli’ye kulak verelim.

3 Şubat’taki duruşma öncesi Onur Yaser Can’ın kardeşi Ezgi Sevgi Can, dava sürecini Agos’a anlattı.

Sibel Tekin’in evine 16 Aralık’ta yapılan baskında kendisine ait iki bilgisayar, belgesel arşivleri, kamera ve bazı kitaplarına el kondu. Tekin’i gözaltına alma ve yakalama kararına, çekim yaptığı sırada infaz koruma memurlarının olduğu servis aracı ile yoldaki polis noktasının görüntülere girdiğini iddia eden ihbar gerekçe gösterildi. Tekin, 8. Sulh Ceza Hakimliği’ndeki sorgusunun ardından 17 Aralık akşamı ‘örgüt üyeliği’ şüphesiyle tutuklandı.

Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi, istinafın bozma kararı doğrultusunda Kemal Kurkut’u kasten öldürmekten yargılanan polis Yakup Şenocak hakkında ‘ceza verilmesine yer olmadığına’ karar verdi. Öte yandan Kemal Kurkut’un polisler tarafından vurulmasını fotoğraflayan gazeteci Abdurrahman Gök hakkında ‘örgüt üyesi olmak’ ve ‘örgüt propagandası yapmak’ iddiasıyla verilen bir yıl altı ay 22 günlük hapis cezası onandı.

SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği’nin yeni hayata geçirdiği ‘Barış İçin Kadın SES’i’ projesi kapsamında beş kadın tarafından kadın/kadın derneklerinin mücadelesini konu alan beş belgesel seyirciyle buluştu. Proje koordinatörü Eda Doğançay, belgeselciler Güliz Sağlam ve Fatma Çelik proje sürecini, belgesellerini, yapılan ortak çalışmayı Agos’a anlattı.

Eşitsizliğin temelinin Cumhuriyetin “kurtuluş ve kuruluş” yıllarında atıldığının farkında değiliz. Cumhuriyetin kuruluşundan kaynaklı yapısal bir sorunla karşı karşıya olduğumuzu görmüyoruz. New York Times gazetesi, 2019 yılında bir proje başlattı ve ABD’nin bilindiği gibi 1776’da kurulmadığını fakat 1619 yılında Afrika’dan getirilen ilk köle grubu ile kurulduğunu iddia etti. Tezleri çok basit: ABD’nin, İngilizlere karşı, yani anti-emperyalist bir savaşın sonucu özgür ve bağımsız bir ülke olduğu tartışma götürmez. Ama kuruluşun sadece İngilizlere karşı “bağımsızlık ve özgürlük” savaşı ile olduğunu söyleyenler aslında kuruluşun bir başka özelliğinin üstünü örtüyorlar. Amerikan “bağımsızlık savaşı” köleliği korumak için de verilmişti.New York Times, bugün Amerika’daki ırkçılığın yaygın olmasının en önemli nedenlerinden birisinin, ırkçılığın (kölelik sisteminin) yapısal olarak Amerika’nın kuruluşunda yer alması, olduğu ileri sürdü. Türkiye’nin durumunun da buna benzediğini düşünüyorum.

Türkiye-Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinde iki ülkenin özel temsilcilerinin üzerinde mutabık kaldığı konulardan biri de hava kargo taşımacılığının başlamasıydı. Hürriyet gazetesinin haberine göre uçuşlar bu yıl bitmeden başlayabilir.

Sosyal medyada, 24 Kasım’da İstanbul Üniversitesi’nde sağ görüşlü bir grubun, sol görüşlü öğrencilere saldırdığı görüntüler paylaşılmıştı. Saldırıda öğrencilerden birinde kafa travması oluştu, bir diğer öğrencininse kafasında ezilme meydana geldi. Bir yıl boyunca, belli aralıklarla süren saldırılarda Ermeni ismi taşımayan bazı öğrencilere Ermeni kimliklerini vurgulayarak saldırıldığı ve birçok mecrada kimliklerinin ifşa edildiği ortaya çıktı. Sağ gruplar tarafından saldırılara maruz kalan, saldırıların şiddetlenmesinden endişelendikleri için isimlerini paylaşmak istemeyen ve bizim de K. Ö. ve F. G. olarak belirttiğimiz mağdurlar, yaşadıklarını Agos’a anlattı.

25 Kasım’da Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’nde Taksim Tünel’de yasaklanan yürüyüş esnasında civardaki sokaklardan ve Karaköy’den şiddet uygulanarak gözaltına alınan kadınların hikâyelerine yer vermeye devam ediyoruz. Berfin Atlı, 25 Kasım’ın önemini, yaşadığı, tanıklık ettiği gözaltı deneyimini kadınlarla bir arada mücadele pratiklerini Agos’a yazdı.

Kadına karşı şiddet alanında 6284 Sayılı yasanın hazırlık çalışmalarına katkı veren, yasanın uygulanması için çalışmalarda yer alan, İstanbul Sözleşmesi'nin feshine karşı açılan davaların takibini yapan avukat Deniz Bayram son gelişmeleri Agos için yorumladı. Deniz Bayram, İstanbul Sözleşmesi’nin feshine, kadın ve LGBTI+ hakları mücadelesinde artan yasaklar ve şiddete, yaşanan baskı sürecinin hukuki boyutuna yakından bakıyor.

25 Kasım’da Tünel’de engellenen eylemde gözaltına alınan ve günlerdir geri gönderme merkezinde tutulan Azerbaycanlı Saida ve İtalyan Dalila için sınırdışı kararı verildi. Süreci takip eden ve kadınların avukatlarından olan, Mor Dayanışma Kadın Derneği’nden Avukat Sezen Ezer, son durumu Agos’a anlattı. (Yeni Gelişme: 25 Kasım Platformu'ndan yapılan açıklamaya göre iki kadın, yapılan itirazlar üzerine 2 Aralık'ta serbest bırakıldı)

İstanbul, Rusya’nın Ukrayna’da başlattığı savaşın ilk günlerinden bu yana, çok sayıda savaş karşıtı Rusyalının yeni adresi oldu. Bazıları başka ülkelere geçmeden önce geçici olarak Türkiye’yi seçti, bazıları ise yaşamını burada kurma çabasında. Rusyalı yönetmen Taya Zubova, savaşın başlamasıyla ülkelerinden ayrılan ve İstanbul’da savaş karşıtı Rusyalı göçmenlere ortak yaşam alanı sunan ‘Nuh’un Gemisi’nde yaşayan kişilerin hikâyelerini takip eden ‘Tanık Travması’ adlı filme imza attı.

Yoksulluk, ayrımcılık ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin en yoğun şekilde yaşandığı Beyoğlu, Tarlabaşı’nda bir toplum merkezi modeli olan Tarlabaşı Toplumunu Destekleme Derneği (bilinen adıyla Tarlabaşı Toplum Merkezi – TTM) kapatılma tehlikesiyle karşı karşıya. TTM’nin medyadan öğrendiği kapatılma davasının ikinci duruşması 2 Kasım Çarşamba 11.30’da İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görüldü. Dava, 21 Şubat 2023’e ertelendi.

Kadıköy’de polisin işkence uyguladığı LGBTİ+’lar ve kadınlar, 19 Ekim’de İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi’nde açıklama yaptı. Açıklamaya HDP İstanbul Milletvekili Züleyha Gülüm, SPoD, ÇHD ve İHD LGBTİ+ temsilcileri de katıldı.

2024'te düzenlenecek Avrupa Futbol Şampiyonası için eleme grupları belli oldu.

Konya Ereğli Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde bulunan tutuklular, üçer günlük dönüşümlü açlık grevine başladı.

Research Institute on Turkey’nin [Türkiye Araştırmaları Enstitüsü] bir kolektif hafıza çalışması olarak dijital ortamda hayata geçirilen Tarihsel Adalet için Bellek Müzesi, 12 Eylül 1980 Darbesi’nin 42. yılında İstanbul Moda Sahnesi’nde düzenlenen açılış etkinliğiyle faaliyete başladı.