Yunanistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Andreas Katsaniotis geçtiğimiz hafta İstanbul ve Gökçeada’daydı (İmroz). Katsaniotis ve Ekümenik Patrik Bartholomeos, İmroz’da Aziz Trifonos Kilisesi’nde düzenlenen ayine de katıldılar. Bakan Yardımcısı Katsaniotis Türkiye ziyareti vesilesiyle sorularımızı yazılı olarak yanıtladı. Katsaniotis, Türkiye’deki Rum toplumunun durumundan, Heybeliada Ruhban Okulu’nun kapalı kalışına kadar kadar pek çok konuda siyasi ve hukuki değerlendirmelerde bulundu.

18 milyonluk nüfusu ve dağınık, plansız yerleşimiyle, İstanbul’un her türlü sıradışı duruma hazırlıksız olduğu da bir kez daha ortaya çıkıyor. Ülkenin ekonomi ve turizm başkenti olan İstanbul göz göre göre bu hâle getirildi. Kendi kaderiyle baş başa bir kent. İktidarın bu kentle ilgili tek kaygısı, nereden rant çıkarılabileceği.

Cenazende yürüyen yüz binler bize elbette umut vermişti, sonraki yılları bu umutla geçirdik. Yine bu umuda sahibiz elbette, senin yolunda yürümek zaten bunu gerektirir. Ancak Türkiye’nin senin kaybından gerekli dersi çıkarıp çıkarmadığı sorusunun yanıtı hayli muğlak. Her şeyden önce insanların siyasi otorite tarafından hedef gösterilmesine devam ediliyor.

Yazar ve yönetmen Ümit Kıvanç, gazetemizin kurucusu ve genel yayın yönetmeni Hrant Dink’in öldürülüşünün 15. yıldönümü yaklaşırken, uzun süredir emek verdiği filmi de tamamladı.

Yılın son aylarında hâkim olmaya başlayan “Muhalefet artık iktidarı köşeye sıkıştırıyor” argümanının çok sağlam olmadığını görüyoruz. Öte yandan, iktidar açısından bakacak olursak, kamuoyu anketleri hâlâ kan kaybına işaret ediyor.

Peki, o arada Dolar artmazsa, aynı seviyede kalırsa ya da düşerse ne olacak? Görünürde, her şey yolunda gitmiş olacak. Ama Dolar artmasa bile enflasyon artmaya devam edecek, öyle görünüyor. Dolayısıyla dar gelirliler ve çalışanların enflasyon karşısında ezilmesi devam edecek.

Bundan önceki krizlerde sorumlu makamda olanlar hiç olmazsa bir kriz olduğunu kabul eder ve (işe yarar, yaramaz, o ayrı mesele) kendilerince birtakım önlemler alırlardı. Şimdi bir kriz olduğu reddedildiği için önlem de alınmıyor. Bilakis, krizi daha da derinleştirecek adımlar atılıyor.

Kılıçdaroğlu’nun bu hamlesi doğrusu epey ses getirdi. İktidar cephesinden Kılıçdaroğlu’na yönelik sert eleştiriler gelse de enflasyon oranlarının açıklanandan daha yüksek olduğu konusunda, kamuoyu büyük ölçüde zaten hemfikir. Tüm bunlar yaşanırken bir başka gelişme de İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) cephesinde yaşandı. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, sosyal medya hesabından, İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) son bir yılda İstanbul’daki fiyat artışlarını gösteren tablolarını paylaştı.

Zaven Biberyan’ın "Meteliksiz Aşıklar" romanı 1950’lerin sonlarında bir aşk hikayesi etrafında Ermeni bir ailenin iç çatışmalarına yakından bakarken Ermeni toplumunun siyasi iktidarla ilişkilerine ve kendi içindeki bildik sorunlarına da ışık tutuyor. Romanı okuyunca “65 yıldır ne değişti, ne değişmedi acaba?” diye düşünüyor insan..

Niye böyle oluyor? Çok basit, zira vatandaşlar ve şirketler, faiz oranının enflasyonun altında kalacağını duydukça, ABD Doları’na hücum ediyor.

Erken seçim çağrılarının hükümet tarafından kabul görmeyeceği açık. Böylesi bir krizin ortasında hükümetin seçim kararı alması düşük bir ihtimal. Muhalefet mitinglerle hükümeti buna zorlayabilir mi, zorlayabilir. Sonuç alınsa da alınmasa da bu yolu denemekte mahzur yok. Beri yandan, muhalefete başka görevler de düşüyor.

‘Kulüp’e dönecek olursak. Neden başlıkta ‘yerli ve millî’ dedim? Yerli, çünkü bu zamana kadar bize ‘yerli’ diye okutulan, izletilen her şey bu ülkenin çoğunluğuyla ilgiliydi ve sanki Türkiye’de Sünni Türklerden başkası yaşamıyormuş gibi bir ‘resmî görüş’ çerçevesinde işleniyordu her şey. Ve ‘millî’, elbette. Daha doğrusu bir ‘millîleştirme’ hikâyesinden bahsediyoruz.

Kaymakam konusu böyle ama daha kritik meselelerde pek de yol kat edilmiş değil. Mesela vakıf seçimleri... Hâlâ yönetmelik yok, hâlâ azınlık vakıfları yönetim kurullarını seçemiyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan her zamanki argümanına sarıldı ve CHP’yi HDP’nin peşine takılmakla suçladı. Ancak durum şu ki, CHP’nin açıklamasının siyasette yarattığı etkiye bakacak olursak, bu argümanın da artık eskisi kadar işe yaramayacağını düşünmek mümkün.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Ermenistan Başbakanı Paşinyan’ın iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesine yönelik olumlu mesajları, sınırların açılması ihtimalini gündeme getirmişti. Son günlerde bu mesajlar durulur gibi olsa da konu hala gündemde. Gelişmeleri araştırmacı Diana Yayloyan ile konuştuk.

Döviz kurlarındaki yükseliş durmuyor, enflasyon yüksek seyrediyor, hayat pahalılığı çalışan kesimleri zorluyor. Bu tabloda iktidarın politikalarının etkili olduğu geniş kabul gören bir yorum. Ekonomi- siyaset ilişkisini iktisatçı ve yazar Ahmet İnsel ile konuştuk. Aynı zamanda Birikim dergisi yazarlarından da olan İnsel, üniversite eğitimini Paris 1 Pantheon-Sorbonne Üniversitesi İktisat Bölümü’nde yaptı ve aynı üniversitede iktisat doktorası hazırladı.

Bu savunmaya rağmen Kavala yine tahliye edilmedi. Maruz kaldığı eziyet sürüyor. Bir yandan da Kavala’nın savunmasında dile getirdiği bu çok önemli saptamalar da kayda geçiyor.

Böylesine uç derecede ‘sağcı’ bir siyasetçinin “Ermeni kökenli” olmasından da, Ermenilere yönelik dolaylı da olsa bir tür nefret söylemi yaratıldı. Öncelikle, bir Ermeni nasıl olur da böyle bir kimlik değişimine gider, sağcı bir siyasetçi olurdu? Bir de şu tür şeyler söylendi: Böylesi bir siyasetçi olsa olsa Ermeni kökenli olurdu.

AKP-MHP rejimi en iyi bildiği şeyi yaparak, hak talebinde bulunanları karalamayı seçti. Veriler ise durumun hükümetin tarif ettiği gibi olmadığını söylüyor. Yüzbinlerce üniversite öğrencisine karşılık, sınırlı sayıda yurt mevcut.

Uyku tutmadığında dinlemeyi hayal ettiğimiz bir hikayenin kuşatıcılığı, hayata henüz tam olarak atılmamış bir genç avukat adayının tatlı toyluğu , uzun gece yolculuklarının yeknesaklığını bozacak bir hikaye anlatacak birini bulan şoförün belli belirsiz sevinci.

Sanıyorum ki konu bu kez bu kadar ak-kara ‘format’ında değil. Öncelikle, Paşinyan’ın tutumu hayli yapıcı görünüyor. Ve Paşinyan, Erdoğan’ın sözleri için “olumlu sinyal” derken, sürecin pirüpak olmayacağını görecek kadar tecrübeli. Peki, bagajlardaki tüm bu yüklerle süreç ilerleyebilir mi?

Öncelikle, konuyla ilgili haber akışına dikkat kesilmek gerekir. Zira dezenformasyonun yani kasıtlı olarak çarpıtılmış haber akışının yoğun olarak işleyebildiği bir alan bu. Bir kez, diyelim ki Suriyeli göçmenler mesele edildiğinde, Türkiye’nin farklı yerlerinden, doğruluğu teyit edilmemiş, göçmenleri hedef hâline getiren haberler hemen dolaşıma sokuluyor ve bu haberler sosyal medyada binlerce kez paylaşılıyor.

Acaba TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu raporunu tashih etme ihtiyacı hisseder mi? Bunu herhâlde yapması gerekir, zira raporun başlığı yanlış bir hükme dayanıyor. Ve raporun tarihe bu şekilde geçmesi hayli mahzurlu.

Olup biten, ‘aldanma’ fiiliyle açıklanabilir mi, hiç emin değilim. Cemaat’in önünün açılması bir politika sonucuydu ve gün gelip böylesi bir savaşın patlak vereceği, belli ki hiç hesaplanmamıştı.

Bu konu gerçekten de hayli şüphe uyandırıcı. Cumhurbaşkanlığı makamı artık tarafsız bir makam olmadığına ve Cumhurbaşkanı aynı zamanda bir partinin genel başkanlığı görevini sürdürdüğüne göre, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın bu verilere sahip olmak istemesinin nedenini, vatandaşlar olarak sormak durumundayız.

Tüm bu videolarda ortaya çıkan tablo, henüz iddia düzeyinde olsa da, karanlık ilişkilerin, iktidarı ve çeperini sardığı. Muhalefetin bu süreç boyunca gereken atak tutumu almadığını söylemiştik. CHP lideri Kılıçdaroğlu bu hafta biraz kıpırdandı.

İnsan ister istemez yine düşünüyor. Acaba Soylu kastettiği “sistem”e bir mesaj mı gönderdi? Yani üzerine daha fazla gelinirse bu konuları açacağını mı ima etti? Bu açıklamaların hemen peşinden hükümet ve hükümetin ‘ortak’larından gelen koruma kalkanını böyle mi anlayalım?

Evet, iddiaların sahibi Sedat Peker, kendisinin de söylediği gibi “o dünyanın” insanı. Ve elbette, söyledikleri birer iddia. Ancak bu iddiaların yakın geçmişte yaşananlarla bir şekilde örtüştüğü de ortada.

Biz böylesi derin ilişkileri ancak bir tesadüfle ya da iktidar kavgaları, itişmeleri sayesinde öğreniyoruz. Burası doğru, ancak şu da doğru: Aynı bir fay hattında gerilim birikmesi gibi, böyle ilişkiler de artık saklanamayacak, gerilim yaratacak boyuta geldiğinde bir yerden patlak veriyor.

2008'den bu yana çalışmalarını Clark Üniversitesi Tarih Bölümü Holokost ve Soykırım Çalışmaları Merkezi'nde sürdüren Taner Akçam yeni bir kitap kaleme aldı. Aras Yayıncılık'tan çıkan “Ermeni Soykırımı’nın Kısa Bir Tarihi” başlıklı kitap vesilesiyle Taner Akçam ile bir söyleşi gerçekleştirdik

Ermeniler yıllar boyunca başlarına gelenin ‘idrak’ edilmesini bekledi. Kayıplarını hakkınca anabilmeyi istedi. Bu yapılmadı. Yapılmadığı gibi, hep Ermeniler suçlu gösterildi ve Ermeni düşmanlığı devlet eliyle imal edildi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, resmi tezleri tekrar ettiği ve yabancı ülkelerin soykırımı tanıma girişimlerini eleştirdiği konuşmasında, sözü gazetemizin kurucusu Hrant Dink’e getirdi. Hrant Dink’in o gayet özlü ve her şeyi açıklayıcı “Her Ermeni bir belgedir” sözünü neden anımsamıyor bu çevreler acaba?