Ermenistan ve ABD, Trump Yolu detaylarını açıkladı

Ermenistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bugün Washington’da gerçekleştirdikleri görüşmede, "Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Yolu" (TRIPP) projesinin hayata geçirilmesine yönelik uygulama çerçevesini resmen açıkladı. Ermenistan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre bu belge, 8 Ağustos 2025 tarihinde Beyaz Saray’da Güney Kafkasya’da kalıcı barışı tesis etmek amacıyla üstlenilen taahhütlerin somut bir adımı niteliğini taşıyor. 

Bölgesel bağlantısallık ve egemenlik  

TRIPP projesi, Ermenistan toprakları üzerinden kesintisiz ve çok seçenekli bir transit ağının kurulmasını öngörüyor. Azerbaycan’ın ana karasını Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne bağlayacak olan bu hat, aynı zamanda Trans-Hazar ticaret güzergâhının hayati bir halkasını da oluşturacak. Belgede, projenin başarısı için egemenlik, toprak bütünlüğü ve karşılıklılık ilkelerinin altı çizilirken, TRIPP’in Ermenistan ve Azerbaycan’ın refah ve güvenliğini artıracağı, Orta Asya ve Hazar Denizi’ni Avrupa’ya bağlayan yeni ticaret fırsatları yaratacağı belirtildi. 

Yüzde 74 ABD, yüzde 26 Ermenistan Hisseli TRIPP Geliştirme Şirketi: Projenin uygulanması için Ermenistan topraklarında bir "TRIPP Geliştirme Şirketi" kurulması planlanıyor. ABD’nin kontrol hissesine sahip olacağı, Ermenistan’ın ise stratejik kararlarda söz hakkını koruyacağı bu şirketin ortaklık yapısı şu şekilde tasarlandı: 

• İlk Dönem (49 Yıl): Yüzde 74 ABD, yüzde 26 Ermenistan hissesi. 

• İkinci Dönem (Ek 50 Yıl): Ermenistan’ın payının yüzde 49’a çıkarılması öngörülüyor. 

Şirket; demiryolları, otoyollar, enerji hatları ve dijital altyapının inşasından ve işletilmesinden sorumlu olacak. Ermenistan, projenin uygulanacağı tüm alanlarda yasama, yürütme ve yargı yetkisinin tamamen kendisinde kalacağını ve egemenliğinden taviz verilmeyeceğini vurguladı. 

Gümrük ve güvenlikte "Ön ofis - arka ofis" modeli  

Ermenistan’ın gümrük ve sınır kontrolü üzerindeki mutlak egemenliğini korumak amacıyla "Front Office - Back Office" (Ön Ofis - Arka Ofis) modeli uygulanacak. 

• Ön ofis (Özel şirketler): TRIPP Geliştirme Şirketi tarafından yetkilendirilen özel şirketler, evrak toplama ve kullanıcı bilgilendirme gibi müşteri hizmetlerini yürütecek. 

• Arka Ofis (Ermenistan devlet kurumları): Gümrük kararları, güvenlik kontrolleri, sınır denetimi ve vergilendirme işlemleri Ermeni devlet görevlileri tarafından gerçekleştirilecek. 

Normalleşme şartı 

TRIPP projesinin tam potansiyeline ulaşması için bazı siyasi önkoşulların önemi hatırlatıldı: 

1. Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki barışın kurumsallaşması.

2. Ermenistan-Türkiye ilişkilerinin tam normalleşmesi yolunda ilerleme kaydedilmesi.

3. ABD’nin bölgedeki kararlı ve sürdürülebilir varlığı. 

Ermenistan hükümeti, bu projeyi sadece bir altyapı yatırımı değil, ABD ile stratejik ortaklığın derinleşmesi ve Ermenistan halkı için yeni istihdam ve teknoloji transferi olanakları yaratacak bir vizyon olarak değerlendiriyor. 

(Civilnet)