Yüzler/Hikâyeler

Konferans, Almanya Ermeni Kilisesi’nin Ruhani Önderi Başepiskopos Karekin Bekçiyan, ADAM Yayınları’nın kurucusu Nazar Büyüm ve Aras Yayıncılık’ın kurucusu Yetvart Tomasyan anısına düzenleniyor.

Kurtuluş’un sokaklarında sesiyle mahalleye neşe katan Simitçi Mehmet, artık seyyar değil: "Yıllardır bu sokakları dolaştım, zamanı geldi sabite geçiyorum artık. Beklerim sesimi özleyenleri ve herkese saygılarımı sunarım. 07.30-17.00 arasında tezgâhımın başındayım…”

Gazeteci-yazar Serdar Korucu 6-7 Eylül 1955 pogromunun hayatta olan tanıklarıyla konuşarak yeni bir kitaba imza attı: “Akşam İstanbul’da Çok Fena Şeyler Oldu” başlıklı çalışma, İstos Yayınları’ndan çıktı. Kitabın başlığını oluşturan sözler Marina Kalumenu’ya ait. Kendisi Dimitrios Kalumenos’un, yani 6-7 Eylül 1955’i fotoğraflayarak, pogromun hafızalara kazınmasını sağlayan Patriklik fotoğrafçısının kızı. Kitap, Türkiye, Yunanistan ve Fransa’da yaşayan 32 “son tanığın” dilinden o gece yaşananları aktarıyor. Hatırlanacağı üzere “Atatürk’ün Selanik’teki evi bombalandı” başlıklı sahte bir haber üzerine 6 Eylül gecesi İstanbul’da Rumlar başta olmak üzere gayrimüslimlere ait evler, dükkânlar, kiliseler yıkılmış, yakılmış ve yağmalanmıştı. Resmî verilere göre yalnızca İstanbul’da 73 kilise, 8 ayazma, 2 manastır, 3.584’ü Rumlara ait olmak üzere 5.538 ev ve işyeri yakılıp yıkıldı. İHD’nin raporlarına göre 35 kişi hayatını kaybetti. Korucu ile yeni çalışmasını konuştuk.

Arkadaşım Ali Özgentürk 1966-69 yılları arasında gerçekleşen, Deniz Gezmiş’in de katıldığı sayısız direniş yürüyüşlerinin 16 mm siyah-beyaz film çekimini yapmıştı. Annemi bir arkadaşına yatılıya gönderip Osmanbey’deki evimizde gece gündüz birkaç saat nöbetleşe uyuklayarak filmin kurgusunu yaptık. Odalarda duvardan duvara sicimler germiş, yürüyüşün her sahnesini ayırıp, numaralayıp kurgu için çamaşır mandallarıyla iplere asmıştık. Korkudan kimseye haber vermemiş, ekmeğimizi bile evde kendimiz yapmıştık.

Karagözyan Vakfı Başkanı Dikran Gülmezgil 75 yaşında hayatını kaybetti. Bir süredir sağlık sorunları yaşayan Gülmezgil'in kalp krizi sonucu hayatını kaybettiği öğrenildi. Gülmezgil 25 Haziran Çarşamba günü Kumkapı Ana Kilise'de saat 13.00'te yapılacak cenaze töreninin ardından toprağa verilecek.

Sergey Vardanyan 1970’li yıllardan bu yana, bir bilim insanı ve aynı zamanda bir gazeteci olarak Hemşinlilerin Ermenistan’da bilinir olmasını sağladı. 90’lı yıllardan sonra ise Türkiye’deki Hemşinliler üzerine de çalışma imkanı buldu.

2020 yılının Eylül ayında Kobani Davası’nda birlikte gözaltına alındık. Günlerce Ankara TEM’de kaldık. Hücremin önünden her geçişinde mazgal ardından göz göze geldiğimizde aynı dostlukla, yoldaşlıkla bakıştık. Ankara Adliyesi’nde pandemi ortamında duvarda “koridorda en fazla 40 kişi olması gerekir” yazısı altında çevremizi sarmış yüzlerce polisin ortasında kararı beklerken, Sırrı’nın çevresine konuşlanmış halde onun hikâyelerine kulak verdik. Kahkahalarımız yükselirken neredeyse çevremizdeki tüm polislerin ondan gözünü de kulağını da ayıramadığını, onun esprilerine gülmemek için kendilerini zorladıklarını gördük.

TBMM Başkanvekili ve DEM Parti İstanbul Milletvekili Sırrı Süreyya Önder dün (3 Mayıs) öğleden sonra hayatını kaybetti. Önder'in tedavi gördüğü Florence Nightingale Hastanesi'nden yapılan açıklamada, "Sırrı Süreyya Önder çoklu organ yetmezliğinden saat 16.10'da hayatını kaybetmiştir" denildi. Sırrı Süreyya Önder'in kaybı Türkiye'de büyük üzüntü yarattı.

Ordu Ermeni cemaatinin büyüğü, sevgili Araksi Çitçiyan’ın Paskalya bayramının ikinci günü yani Merelots’ta Balıklı Ermeni Mezarlığı’nda 40 duası vardı. Hikayesini 24 Nisan’da yazmanın daha anlamlı olacağını düşündüm çünkü soykırımdan asla sağ çıkılamaz. Fiziki olarak kurtulabilirsiniz, ama zihniniz ve ruhunuz sonsuza dek işkence çeker.

Dink Ailesi avukatlarından, aynı zamanda dostumuz, yoldaşımız Hakan Bakırcıoğlu 2 Nisan 2023'te, 50 yaşında iken, geçirdiği rahatsızlık sonucu hayatını kaybetmişti. Bakırcıoğlu için 5 Nisan Cumartesi günü ve 6 Nisan Pazar günü Balıklı Ermeni Mezarlığı'ndaki kabri başında anma buluşmaları düzenlenecek.

Zakarya Mildanoğlu, geçen hafta hayatını kaybeden Türkiye Komünist Partisi'nin önemli isimlerinden Sevim Belli'nin 1953'te diğer TKP'lilerle birlikte yargılanmasının Ermeni basınına nasıl yansıdığını yazdı.

Gazze'nin ilk fotoğraf stüdyosunu açan Keğam Ceğalyan, Gazzeliler için bir fotoğrafçıdan öte, Gazze’nin tarihini belgeleyen bir arşivci, tüm koşullara rağmen hayata tutunmayı başarmış bir direnişçi ve kültürel belleği geleceğe taşıyan bir sanatçıydı.