Ermenistan-Azerbaycan arasındaki sınır çatışmaları sakinleşirken farklı ülkelerde Ermenilere yönelik saldırı ve tehditler başgösterdi. Kumkapı'da da gergin bir durum hakim. Ermenistanlı üç kişi geçtiğimiz günlerde Azerbaycanlıların saldırısına uğradı.

Süryani Gabriel Ağırman Beth-Kathe 36 yıldır İsveç’te yaşıyor. Midyat’a bağlı Beth-Kustan köyünde doğan Beth-Kathe, 1984 yılında ülkenin Vasteras şehrine yerleşmiş. Şehirde Süryani, Asuri derneklerinin kuruluşunda ve yönetim kurullarında yer alan Beth-Kathe, azınlıklara dair haberler ve makaleleri toplayıp dünyanın çeşitli ülkelerinde yaşayan dört-beş bin kişiye e-posta ile gönderiyor. Bu çalışmalara geçtiğimiz günlerde İsveç basını da ilgi gösterdi ve Gabriel Ağırman ile bir röportaj yaptı. Küçük yaştan beri araştırmacılığa merak duyan Gabriel Ağırman ile çalışmalarını konuştuk.

Esayan Okulu'nun bağlı bulunduğu Beyoğlu Üç Horan Kilisesi Vakfı yönetimince Esayan'daki lise bölümü müdürlüğü görevine son verilen Satenik Nişan, Agos'un sorularını yanıtladı. Nişan, vakıf yönetiminin önce istifasını istediğini, istifa kâğıdı vermeyince görevine son verildiğini söyledi.

Tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs nedeniyle can kayıpları dünya ölçeğinde gitgide yükselirken uygulanan sokağa çıkma yasakları ve işletmelerin kapatılması farklı tepkilere neden oluyor. ABD’de bu yasaklara ve sınırlamalara karşı geniş protesto hareketleri görüldü, geçtiğimiz hafta. Öte yandan salgının devlet-toplum ilişkilerinde ve toplum-içi ilişkilerde yeni yönelimlere yola açıp açmayacağı da tartışılıyor. Devletin kontrolünü daha da genişletmesi de söz konusu. ABD’de yaşayan yazar-psikolog Gündüz Vassaf ile bu son gelişmeleri konuştuk. Vassaf “Eski düzenden kurtulmak istiyorsak bu bizle başlayacak. Bizim eğilimlerimiz, davranışlarımız kriz sonrasını yönlendirecek. Eskisi gibi tüketmeyin.” diyor.

Virüs nedeniyle tedbirler arttırılırken bazı Avrupa ülkelerinde sokağa çıkma yasakları uygulanıyor. Yasaklara uymayanlara ise para cezası uygulanıyor. İngiltere’den Nida Dinçtürk, İspanya’dan Ata Gür ve Fransa’dan Seda Karatabanoğlu ülkelerinde yaşanan gelişmeler hakkında Agos’a bilgi verdi.

Tüm dünyaya yayılan koronavirüs (Covid – 19) ile mücadele için bir yandan da aşı çalışmaları sürüyor. Aşı uzmanı Prof. Dr. Selim Badur, aşının kullanıma 2021 yılının başlarında girebileceğini söylüyor. Prof. Dr. Badur ile aşı çalışmalarını, Türkiye ve diğer ülkelerin virüse karşı aldığı tedbirleri ve hızlı yayılmasındaki faktörleri konuştuk.

Önceki hafta Büyükada’da ruam hastalığı nedeniyle 105 at itlaf edildi. Adalar Kaymakamlığı’nın kararıyla atlı faytonla ulaşım 3 ay süreyle durduruldu. Büyükada’da otellere yapılan rezervasyonlar iptal edildi. Yaşanan olayla ilgili İBB’nin Saraçhane Binası önünde ‘Yaşam Nöbeti’ eylemi yapılıyor. Hayvan Hakları İzleme Komitesi Koordinatörü Fatma Biltekin’le konuştuk.

Varlık Vergisi 11 Kasım 1942’de TBMM tarafından kabul edildi. Türkleştirme politikalarının acımasız örneklerinden biri olarak tarihe geçen Varlık Vergisi’nin kabul edilişinin 77. yıldönümünde Nurten Yalçın Erüs’ün ‘Şair, Edip, Dürüst Tüccar Leon Bahar’ı Takdimimdir’ isimli kitabı raflarda yerini aldı. Ankaralı bir Yahudi olan Yuda Leon Bahar, İstanbul Sultanhamam’da tüccarlık yaparken Varlık Vergisi’ni veremeyip Aşkale’deki çalışma kampına sürgün edilmişti. Bahar’ın o dönem eşine, kızına ve bürokratlara yazdığı mektuplardan yola çıkıp belgesel bir roman yazan Nurten Yalçın Erüs’le Leon Bahar’ı ve Varlık Vergisi’ni konuştuk.

Araştırmacı yazar Emircan Kürküt’ün ilk kitabı ‘Anti-Greek Riots of 6-7 September 1955 and Their Effects in Istanbul’s Kuzguncuk Quarter’ Libra Kitap’tan çıktı. Kitapta, 6-7 Eylül Pogromu’nun Kuzguncuk’taki yansımaları ele alınıyor. Yüksek lisans tez konusu olan kitapta o dönemde İstanbul Kuzguncuk’ta yaşayanlarla sözlü tarih kapsamında yapılan röportajlar yer alıyor. Kürküt ile kitabından yola çıkarak 6-7 Eylül’ün Kuzguncuk’a etkisini ve semtin değişen yapısı üzerine konuştuk.

İçişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan Patrik Seçimi Talimatnamesi’nde yer alan "İstanbul Ermeni Patrikhanesi'ne mahsus episkoposlar sınıfına dahil olmak" şartına ve bu şarta itiraz edilmemesi kararına yönelik tepkiler devam ediyor. Ermeni toplumundaki çeşitli sivil kesimlerden oluşan Toplum Girişimi, yazılı açıklamaları ile Müteşebbis Heyet’in aldığı karara tepki göstermişti. Girişimden Narod Erkol, Ari Demircioğlu ve Sarven Çağlı oluşum ve süreç boyunca yapacakları çalışmalar hakkında bilgi verdiler.

İklim krizi buzulların erimesi ve hava sıcaklıklarındaki önlenemez yükselişle uzun süredir kendini belli ediyor. Çevreye verilen zararın önlenmesi için çalışan sivil toplum kuruluşları ve sivil hareketler, seslerini duyurmaya çalışıyor. Bu hareketlerden biri de çalışmalarına geçen yıl Ekim ayında başlayan, İngiltere merkezli "Yokoluş İsyanı" (Extinction Rebellion). Sekiz aydır bu hareketin içinde yer alan iklim aktivisti İren Bıçakçı’yla, iklim krizini ve grubun kampanyalarını konuştuk.

Dört yılda bir düzenlenen Pan Armenian Games’e (Hamahaygagan Oyunları), bu yıl Türkiye Ermenileri katılmama kararı aldı. Hamahaygagan Komitesi yaptığı açıklamada, ekonomik nedenler ve oyunların açılışının Karabağ’da yapılmasını katılmama sebebi olarak gösterdi. İstanbul Komitesi Başkanı Haygaram Karasu Şişli Spor Kulübü Başkanı Alen Tekbıçak ile Yerevan’a giderek, oyunların Karabağ’da olmaması gerektiğini belirttiklerini fakat kararın değişmediğini söyledi. Oyunlara İstanbul dışında Sasun ve Sahakyan takımları da aynı gerekçeyle katılmayacak.

Üsküdar Surp Haç Tıbrevank Lisesi’nin emektar müdürü Hayk Nişan, 15 Haziran’da 71 yaşında hayatını kaybetti. 20 Haziran’da Kumkapı Surp Asdvadzazin Kilisesi’nde son yolculuğuna uğurlanan Nişan’ı cenazesinde Tıbrevank camiası, dostları, öğrencileri, meslektaşları ve toplum yalnız bırakmamıştı. Hayk Nişan’ın Kanada’nın Toronto şehrinde yaşayan kardeşi Murat Nişan, abisinin ölüm haberini alır almaz İstanbul’a geldi. Bir süredir İstanbul’da bulunan 68 yaşındaki Murat Nişan, 1983’te abisi Hayk’ın tutukluluğunun sona ermesinin ardından Toronto’ya yerleşti. Murat Nişan ile Hayk Nişan’ın Diyarbakır’da başlayan ve İstanbul’da devam eden yaşamını, haksız 19 günlük tutukluluğunu, 1960’lardaki Diyarbakır Ermeni toplumunu, aile hayatını ve abisinin son günlerini konuştuk.

Sidar Ergen’in yazdığı ‘Son Dönem Osmanlı Yemek Kültüründe Ermeni Mutfağının Katkısı: Ermeni Harfli Türkçe Yemek Kitapları’ isimli kitap Libra Yayıncılık’tan çıktı. Ergen, Ermeni harfleriyle Türkçe yazılan yemek kitaplarının kültürel yaşama katkısının yanı sıra, Arap ve Ermeni harfli Türkçe yemek kitapları arasındaki ilişkiyi ele alıyor. Sidar Ergen ile kitabından yola çıkarak mutfak kültürünü konuştuk.

Ermeni Kilisesi'nin Vatikan'daki Temsilcisi Başepiskopos Khajag Barsamyan dün Ankara’da Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile bir görüşme gerçekleştirmişti. Görüşmenin ardından bugün Yedikule Surp Pırgiç Hastanesi’nde tedavisi süren Patrik Mesrob II’yi ziyaret eden Barsamyan’a Başepiskopos Aram Ateşyan, Eçmiadzin Kiliselerarası İlişkilerden Sorumlu Kıdemli Rahip Şahe Ananyan da eşlik etti. Vakıf Başkanı Bedros Şirinoğlu ile de görüşen Başepiskopos Barsamyan, görüşmenin ardından Agos’a açıklamalarda bulundu

Hakikat Adalet ve Hafıza Merkezi, ‘Hatırlayan Şehir: Taksim’den Sultanahmet’e Mekân ve Hafıza’ adlı bir kitap yayımladı. Anadolu Kültür’den Asena Günal tarafından yapılan şehir turu, Hafıza Merkezi’nden Murat Çelikkan’ın önerisiyle ortak bir yazma süreciyle kitaplaştırıldı. Heinrich Böll Stiftung Derneği tarafından desteklenen çalışmada sırasıyla Taksim Meydanı, Gezi Parkı, İstiklal Caddesi, Emek Sineması, Galatasaray Meydanı, Hazzopulo Pasajı, Mısır Apartmanı, Karşı Sanat, Aras Yayıncılık, Narmanlı Han, Neve Şalom Sinagogu, Salt Galata, Kamondo Merdivenleri, San(a)saryan Han, Belediyeler Birliği Binası, Türk İslam Eserleri Müzesi ve Four Seasons Hotel İstanbul’un tarihi anlatılırken bu mekânlar etrafında yaşanan hak ihlalleri ve toplumsal mücadeleler de aktarılıyor. Çalışmanın yürütücüleri Günal ve Çelikkan ile mekân ve hafıza ilişkisini konuştuk.

Astrolog Talin Ağdere yeni yılda Türkiye’yi, dünyayı ve bizleri nelerin beklediğini Agos okurları için anlattı.

Arman Talay spor basınında efsane olmuş bir isim. Kendisini tam 20 yıl önce, 30 Mayıs 1998’de kaybetmiştik.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) 2017’de düzenlediği genel toplantıda 2018-2019 için hazırlanan ünlü isimler takviminde bu yıl doğumunun 150. yılı kutlanan besteci, rahip ve müzikolog Gomidas Vartabed ile yazar Hovhannes Tumanyan’a da yer verdi. 1869’da Kütahya’da doğan ve asıl adı Soğomon Soğomonyan olan Gomidas, Ermeni Kilise Müziği’ne getirdiği yenilikler, bu alandaki eserleri, derlediği Ermenice, Kürtçe ve Türkçe halk şarkıları ve özellikle Ermenice halk şarkıları için, Klasik Batı Müziği formlarında yaptığı düzenlemelerle tanınıyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Müzikoloji Bölümü öğretim görevlisi Doç. Dr. Tuncer Önder ‘Klasik Gitar ile Gomidas Vartabed Eserleri’ adlı projesiyle, ünlü bestecinin birçok eserini klasik gitara uyarladı. 4 Mayıs Cuma akşamı Aramyan Uncuyan Derneği’nde, 18 Mayıs Cuma akşamı ise Bomonti Mıhitaryan Okulu’nda konser veren Önder ile söyleştik.

Habertürk TV’de Oylum Talu’nun hazırlayıp sunduğu ‘Burası Haftasonu’ programında ‘nasıl define aranır’ konusu anlatıldı. 8 Nisan Pazar günü yayınlanan programa kendisini ‘define ve işaret uzmanı’ olarak tanıtan Uğur Kulaç konuk olarak katıldı. ‘Uğur Elektronik’ adlı dedektör firmasının sahibi olan Kulaç nasıl define aranacağını anlattı. Kulaç, programda dedektörün kullanımı ve firmasının konuyla ilgili ürünleri hakkında bilgi verdi.

Adalar Kaymakamlığı’na bağlı Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyonu 13 Şubat Salı günü 6 maddelik bir tebligat yayınladı. İlgili kurumlara gönderilen tebligatla Adalar’da motorlu araca geçilmesi Büyükada’da sadece lunapark bölgesinde turistik amaçlı sınırlı sayıda fayton bulunması öngörülüyor. Alınan kararlar şöyle:

Rum Cemaat Vakıfları Destekleme Derneği (RUMVADER), Boyacıköy Surp Yerits Mangants Kilisesi Vakfı ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen ‘Yanyana Ortak Bir Gelecek’ projesi Ermeni toplumuna tanıtıldı. 9 Şubat Cuma akşamı Feriköy Sanat ve Kültür Sevenler Derneği’nde yapılan tanıtım toplantısına RUMVADER Başkanı Andon Parizyanos, Hrant Dink Okulu hayırseverleri Talar ve Harutyun Horozoğlu ile okulun öğretmenleri ve davetliler katıldı. Projenin koordinatörleri Sevan Ataoğlu ve Stella Karahristianidou çalışmalar hakkında bilgi verdiler. Toplantıda Enis Rıza ve Mesut Turfan yönetmenliğinde hazırlanan ‘Yanyana’ belgeselinden kesitler ve Sercan Tekin tarafından hazırlanan ‘Karşılaşma’ videosu gösterildi.

2017 yılının en çok konuşulan konularından biri Bitcoin oldu. ‘Dijital para’ veya ‘sanal altın’ olarak tanımlanan Bitcoin’e ilgi bir hayli fazla. Öte yandan yatırımcının aklında Bitcoin’e dair pek çok soru işareti de var. Uluslararası Finans Uzmanı Şant Manukyan ile Bitcoin’i ve 2018’de dünya ekonomisinde yaşanabilecek olası gelişmeleri konuştuk.

Bahçelievler Şehit Mehmet Karaaslan Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde 15 Temmuz şehitleri anma köşesinde yer alan panoda ırkçı ve nefret söylemi içeren ifadeler yer aldı.

Kuruçeşme Yerevman Surp Haç Kilisesi tadilat çalışmalarının sona ermesinin ardından tekrar ibadete açıldı.

Siz hiç iğne, iplik, lastik, bez satılan nalbur dükkânı gördünüz mü? Nişantaşı Prof. Dr. Orhan Ersek Sokağı’ndaki Nişantaşı Nalburiye adlı dükkânı işleten 65 yaşındaki Ani Allahverdi Tuncer, erkek işi olarak bilinen nalburluk mesleğini başarıyla yürütüyor. Kocası vefat ettikten sonra dükkânın işlerini devralan Ani Hanım’la dükkânının hikâyesi ve kadın olarak yaşadığı zorluklar üzerine sohbet ettik.

Ermenice edebiyatın 20. yüzyıldaki en önemli isimlerinden Zahrad (Zareh Yaldızcıyan) şarkılar ve şiirlerle anıldı.

Kadir Has Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Fonu tarafından desteklenen ve Müslümanların Ermeni, Rum ve Yahudiler ile yaptığı karma evlilik hikayelerini anlatan belgeseli izledikten sonra sıcağı sıcağına Prof. Dr. Asker Kartarı ve Ece Güneş Saadetyan ile konuştuk.

Uzman rehberlik danışmanı Orhan Gez’e Yükseköğretim Kurumları Sınavı'yla ilgili değişiklikleri, yeni sistemin artılarını ve eksilerini sorduk.

İstanbul Milletvekili Garo Paylan, Ermenistan temaslarını anlattı. Paylan, Türkiye’nin demokratikleşmesinin Türkiye Ermeni toplumu için olduğu kadar Ermenistan ve diğer bölge ülkeleri için de ne kadar önemli olduğuna dikkat çektiğini belirtti.