10 Ekim 2015’te IŞİD’in Ankara Tren Garı önünde düzenlediği canlı bomba saldırısı sonucunda yaşamını yitiren 104 kişi, saldırının altıncı yıldönümünde etkinliklerle anılıyor. 10 Ekim Ankara Barış Derneği yöneticisi Mehtap Sakinci yargı sürecinde yaşanan sorunları anlattı.

Yurtlara yerleşemeyen, , kiralar yüksek olduğu için ev bulamayan öğrencilerin başlattığı hareket, geçtiğimiz haftalara damgasını vurdu. Öğrenciler "Barınamama öğrenciler üzerinden ilerliyor ama bu genel sorun. İnsanlar Türkiye’de hayatta kalmaya çalışıyor" diyor.

Çeşitli nedenlerden ötürü son yıllarda Ermenistan pasaportu alan Türkiye Ermenileri’nin sayısı arttı. Az da olsa Ermenistan’a yerleşenler de var. Bir konferans vesilesiyle 2018 yılında Ermenistan’da tanışan Hrag Papazian ve Aykut Öztürk, bu konuya odaklanan akademik bir çalışma gerçekleştirdi: ‘Between Passports and Belonging: Practices of dual citizenship among Armenians of Turkey’ ('Pasaport ve Aidiyet Arasında: Türkiye Ermenileri Arasında Çifte Vatandaşlık Uygulamaları’) Hrag Papazian ayrıca ‘Armenians of Turkey in Armenia: conditions, issues, recommendations’ ('Ermenistan'daki Türkiye Ermenileri: koşullar, sorunlar, öneriler') başlıklı bir makale de kaleme aldı. 2020 yılının yaz ayında başlayan çalışma, 2021 yılının ilk aylarında tamamlandı. Öztürk ve Papazian ile yaptıkları çalışma üzerine konuştuk.

Lübnan Antilyas’taki Kilikya Katolikosluğu'nun Adana Kozan’daki tarihsel mülklerinin iadesi için başlattığı hukuk mücadelesinde yeni bir aşamaya gelindi. Davaya bakan Kozan 2. Hukuk Mahkemesi tahkikat aşamasına geçilmesine karar verdi.

Milletvekilliği düşürülen HDP Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, 3 Nisan’da evinde gözaltına alındı. Nabzı 148’e yükselen Gergerlioğlu cezaevine götürüldükten sonra hastaneye sevk edildi. Hastanede yapılan muayeneler sonucu anjiyo olan Gergerlioğlu, geceyi yoğun bakımda geçirdi ve ertesi gün apar topar yeniden cezaevine getirildi. Sürece yakından tanık olan Salih Gergerlioğlu ile babasının yaşadıklarını ve gelinen hukuki ve siyasi aşamayı konuştuk.

2012 yılında Samatya’daki evinde öldürülen Maritsa Küçük cinayeti davasında karar açıklandı. Kararda, sanık Murat Nazaryan'a müebbet hapis ve 10 ay hapis cezası verildi. Mahkeme, sanığa iyi hal indirimi uyguladı ve cezayı ağırlaştırılmış müebbetten müebbete çevirdi. Aile, dosyayı uluslararası mahkemeye taşıyacak.

HDP milletvekili Garo Paylan, dokunulmazlıkların kaldırılması girişimlerini, İnsan Hakları Eylem Planı'nı ve Ermenistan'daki darbe girişimi hakkında yaptığı paylaşımlara gelen eleştirileri Agos'a değerlendirdi.

Maritsa Küçük’ün 2012 yılında Samatya’daki evinde öldürülmesi ile ilgili davaya devam edildi. Dava bundan önce Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın avukatı duruşmalara katılmadığı için üst mahkemece bozulmuştu. Bakanlık avukatı 3 Mart’taki duruşmaya katıldı ve cinayetin tek kişi tarafından işlenmediğini, soruşturmada eksiklikler olduğunu, kovuşturmanın genişletilmesi gerektiğini söyledi. Ancak savcılık, mütalaasında kovuşturmanın genişletilmesine gerek görmedi.

HDP Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu hakkında twitter hesabından yaptığı bir paylaşım nedeniyle dava açıldı ve 2 yıl 6 aylık hapis cezası öngören hüküm Yargıtay tarafından onandı. Kararın siyasi olduğunu söyleyen Gergerlioğlu ile kendisi hakkında verilen kararı, HDP'li vekiller için Meclis'e getirilen fezlekeleri ve hak savunuculuğu önündeki sorunları konuştuk.

Gazeteci-yazar Serdar Korucu’nun iki yeni kitabı, ‘Sancak Düştü: İskenderun Sancağı’ndan Hatay’a Ermeni Meselesi’ ve ‘Ahalinin Gidişi: Musa Dağ 1939’ Aras Yayıncılık’tan çıktı. Korucu ile kitaplarından yola çıkarak, dünden bugüne Antakya Ermenilerini konuştuk.

Ermeni, Rum, Süryani ve Yahudi toplumlarından gençler Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürleri’nden Hasan Doğan’ın ev sahipliğinde, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir araya geldiler.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Koronavirüs Bilimsel Danışma Kurul Üyesi Prof. Dr. Nilay Etiler Lordoğlu, alınan yeni tedbirlerin salgını bastıracak düzeyde olmadığını söylüyor. Lordoğlu ile yeni tedbirleri, salgının İstanbul’daki boyutunu ve genel tabloyu konuştuk.

Türkiye koronavirüs ile mücadelede bir kez daha kritik bir aşamaya girdi. Vaka sayıları yeniden artış eğiliminde. Günde 1.700 yeni vakaya ulaşan sayılar salgının zirve yaptığı Nisan-Mayıs aylarına döndüğümüzü gösteriyor. Hükümet’e ve Sağlık Bakanlığı’na yönelik eleştirilerin arttığı bu dönemde Halk Sağlığı Uzmanı ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Koronavirüs Bilimsel Danışma Kurulu Üyesi Prof. Dr. Nilay Etiler Lordoğlu’na kulak verdik. İşte Prof. Lordoğlu’nun uyarıları.

2012 yılında Samatya’da evinde uğradığı saldırı sonucu hayatını kaybeden Maritsa Küçük davası Yargıtay’da bozuldu. Olayın ardından Murat Nazaryan’ın fail olduğu gerekçesiyle tutuklandığı dava Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı avukatının davadan haberdar olmaması gerekçesiyle bozuldu. Dava için yeni bir duruşma yapıldı.

Türkiye’de kadına yönelik şiddet giderek artarken İstanbul Sözleşmesi de son günlerde hükümet tarafından kamuoyunda tartışmaya açıldı. ‘Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’, İstanbul Sözleşmesi’nin tartışmaya açıldığı geçen Temmuz ayında 36 kadının erkekler tarafından öldürüldüğünü açıkladı. Türkiye genelinde bunlar yaşanırken, Kurtuluş’ta fiziksel ve psikolojik şiddet gören kadınlar için ‘Kurtuluş Kadın Dayanışma Grubu’ kuruldu. Ezgi Günaydın tarafından kurulan mesajlaşma grubunda, şiddet mağduru kadınlara gruptaki diğer kadınlar evlerinin kapısını açıyor. Günaydın ile ‘Kurtuluş Kadın Dayanışma Grubu’nun faaliyetlerini konuştuk.

Sosyal medyaya yeni düzenlemeler getiren dokuz maddelik yasa, TBMM’de kabul edildi ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yasayla sosyal ağ sağlayıcılarına Türkiye’de temsilcilik bulundurma zorunluluğu getirildi. Ayrıca sosyal ağ sağlayıcılarından içeriğin kaldırılması veya engellenmesi istenebilecek. Facebook, Twitter gibi platformlar Türkiye’de en az bir kişiyi temsilci olarak belirleyecek. ‘Yeni sansür yasası’ olarak eleştirilen yasal düzenleme hakkında Bilişim Hukuku Uzmanı Prof. Dr. Yaman Akdeniz ile konuştuk.

Ermenistan-Azerbaycan arasındaki sınır çatışmaları sakinleşirken farklı ülkelerde Ermenilere yönelik saldırı ve tehditler başgösterdi. Kumkapı'da da gergin bir durum hakim. Ermenistanlı üç kişi geçtiğimiz günlerde Azerbaycanlıların saldırısına uğradı.

Süryani Gabriel Ağırman Beth-Kathe 36 yıldır İsveç’te yaşıyor. Midyat’a bağlı Beth-Kustan köyünde doğan Beth-Kathe, 1984 yılında ülkenin Vasteras şehrine yerleşmiş. Şehirde Süryani, Asuri derneklerinin kuruluşunda ve yönetim kurullarında yer alan Beth-Kathe, azınlıklara dair haberler ve makaleleri toplayıp dünyanın çeşitli ülkelerinde yaşayan dört-beş bin kişiye e-posta ile gönderiyor. Bu çalışmalara geçtiğimiz günlerde İsveç basını da ilgi gösterdi ve Gabriel Ağırman ile bir röportaj yaptı. Küçük yaştan beri araştırmacılığa merak duyan Gabriel Ağırman ile çalışmalarını konuştuk.

Esayan Okulu'nun bağlı bulunduğu Beyoğlu Üç Horan Kilisesi Vakfı yönetimince Esayan'daki lise bölümü müdürlüğü görevine son verilen Satenik Nişan, Agos'un sorularını yanıtladı. Nişan, vakıf yönetiminin önce istifasını istediğini, istifa kâğıdı vermeyince görevine son verildiğini söyledi.

Tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs nedeniyle can kayıpları dünya ölçeğinde gitgide yükselirken uygulanan sokağa çıkma yasakları ve işletmelerin kapatılması farklı tepkilere neden oluyor. ABD’de bu yasaklara ve sınırlamalara karşı geniş protesto hareketleri görüldü, geçtiğimiz hafta. Öte yandan salgının devlet-toplum ilişkilerinde ve toplum-içi ilişkilerde yeni yönelimlere yola açıp açmayacağı da tartışılıyor. Devletin kontrolünü daha da genişletmesi de söz konusu. ABD’de yaşayan yazar-psikolog Gündüz Vassaf ile bu son gelişmeleri konuştuk. Vassaf “Eski düzenden kurtulmak istiyorsak bu bizle başlayacak. Bizim eğilimlerimiz, davranışlarımız kriz sonrasını yönlendirecek. Eskisi gibi tüketmeyin.” diyor.

Virüs nedeniyle tedbirler arttırılırken bazı Avrupa ülkelerinde sokağa çıkma yasakları uygulanıyor. Yasaklara uymayanlara ise para cezası uygulanıyor. İngiltere’den Nida Dinçtürk, İspanya’dan Ata Gür ve Fransa’dan Seda Karatabanoğlu ülkelerinde yaşanan gelişmeler hakkında Agos’a bilgi verdi.

Tüm dünyaya yayılan koronavirüs (Covid – 19) ile mücadele için bir yandan da aşı çalışmaları sürüyor. Aşı uzmanı Prof. Dr. Selim Badur, aşının kullanıma 2021 yılının başlarında girebileceğini söylüyor. Prof. Dr. Badur ile aşı çalışmalarını, Türkiye ve diğer ülkelerin virüse karşı aldığı tedbirleri ve hızlı yayılmasındaki faktörleri konuştuk.

Önceki hafta Büyükada’da ruam hastalığı nedeniyle 105 at itlaf edildi. Adalar Kaymakamlığı’nın kararıyla atlı faytonla ulaşım 3 ay süreyle durduruldu. Büyükada’da otellere yapılan rezervasyonlar iptal edildi. Yaşanan olayla ilgili İBB’nin Saraçhane Binası önünde ‘Yaşam Nöbeti’ eylemi yapılıyor. Hayvan Hakları İzleme Komitesi Koordinatörü Fatma Biltekin’le konuştuk.

Varlık Vergisi 11 Kasım 1942’de TBMM tarafından kabul edildi. Türkleştirme politikalarının acımasız örneklerinden biri olarak tarihe geçen Varlık Vergisi’nin kabul edilişinin 77. yıldönümünde Nurten Yalçın Erüs’ün ‘Şair, Edip, Dürüst Tüccar Leon Bahar’ı Takdimimdir’ isimli kitabı raflarda yerini aldı. Ankaralı bir Yahudi olan Yuda Leon Bahar, İstanbul Sultanhamam’da tüccarlık yaparken Varlık Vergisi’ni veremeyip Aşkale’deki çalışma kampına sürgün edilmişti. Bahar’ın o dönem eşine, kızına ve bürokratlara yazdığı mektuplardan yola çıkıp belgesel bir roman yazan Nurten Yalçın Erüs’le Leon Bahar’ı ve Varlık Vergisi’ni konuştuk.

Araştırmacı yazar Emircan Kürküt’ün ilk kitabı ‘Anti-Greek Riots of 6-7 September 1955 and Their Effects in Istanbul’s Kuzguncuk Quarter’ Libra Kitap’tan çıktı. Kitapta, 6-7 Eylül Pogromu’nun Kuzguncuk’taki yansımaları ele alınıyor. Yüksek lisans tez konusu olan kitapta o dönemde İstanbul Kuzguncuk’ta yaşayanlarla sözlü tarih kapsamında yapılan röportajlar yer alıyor. Kürküt ile kitabından yola çıkarak 6-7 Eylül’ün Kuzguncuk’a etkisini ve semtin değişen yapısı üzerine konuştuk.

İçişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan Patrik Seçimi Talimatnamesi’nde yer alan "İstanbul Ermeni Patrikhanesi'ne mahsus episkoposlar sınıfına dahil olmak" şartına ve bu şarta itiraz edilmemesi kararına yönelik tepkiler devam ediyor. Ermeni toplumundaki çeşitli sivil kesimlerden oluşan Toplum Girişimi, yazılı açıklamaları ile Müteşebbis Heyet’in aldığı karara tepki göstermişti. Girişimden Narod Erkol, Ari Demircioğlu ve Sarven Çağlı oluşum ve süreç boyunca yapacakları çalışmalar hakkında bilgi verdiler.

İklim krizi buzulların erimesi ve hava sıcaklıklarındaki önlenemez yükselişle uzun süredir kendini belli ediyor. Çevreye verilen zararın önlenmesi için çalışan sivil toplum kuruluşları ve sivil hareketler, seslerini duyurmaya çalışıyor. Bu hareketlerden biri de çalışmalarına geçen yıl Ekim ayında başlayan, İngiltere merkezli "Yokoluş İsyanı" (Extinction Rebellion). Sekiz aydır bu hareketin içinde yer alan iklim aktivisti İren Bıçakçı’yla, iklim krizini ve grubun kampanyalarını konuştuk.

Dört yılda bir düzenlenen Pan Armenian Games’e (Hamahaygagan Oyunları), bu yıl Türkiye Ermenileri katılmama kararı aldı. Hamahaygagan Komitesi yaptığı açıklamada, ekonomik nedenler ve oyunların açılışının Karabağ’da yapılmasını katılmama sebebi olarak gösterdi. İstanbul Komitesi Başkanı Haygaram Karasu Şişli Spor Kulübü Başkanı Alen Tekbıçak ile Yerevan’a giderek, oyunların Karabağ’da olmaması gerektiğini belirttiklerini fakat kararın değişmediğini söyledi. Oyunlara İstanbul dışında Sasun ve Sahakyan takımları da aynı gerekçeyle katılmayacak.

Üsküdar Surp Haç Tıbrevank Lisesi’nin emektar müdürü Hayk Nişan, 15 Haziran’da 71 yaşında hayatını kaybetti. 20 Haziran’da Kumkapı Surp Asdvadzazin Kilisesi’nde son yolculuğuna uğurlanan Nişan’ı cenazesinde Tıbrevank camiası, dostları, öğrencileri, meslektaşları ve toplum yalnız bırakmamıştı. Hayk Nişan’ın Kanada’nın Toronto şehrinde yaşayan kardeşi Murat Nişan, abisinin ölüm haberini alır almaz İstanbul’a geldi. Bir süredir İstanbul’da bulunan 68 yaşındaki Murat Nişan, 1983’te abisi Hayk’ın tutukluluğunun sona ermesinin ardından Toronto’ya yerleşti. Murat Nişan ile Hayk Nişan’ın Diyarbakır’da başlayan ve İstanbul’da devam eden yaşamını, haksız 19 günlük tutukluluğunu, 1960’lardaki Diyarbakır Ermeni toplumunu, aile hayatını ve abisinin son günlerini konuştuk.

Sidar Ergen’in yazdığı ‘Son Dönem Osmanlı Yemek Kültüründe Ermeni Mutfağının Katkısı: Ermeni Harfli Türkçe Yemek Kitapları’ isimli kitap Libra Yayıncılık’tan çıktı. Ergen, Ermeni harfleriyle Türkçe yazılan yemek kitaplarının kültürel yaşama katkısının yanı sıra, Arap ve Ermeni harfli Türkçe yemek kitapları arasındaki ilişkiyi ele alıyor. Sidar Ergen ile kitabından yola çıkarak mutfak kültürünü konuştuk.

Ermeni Kilisesi'nin Vatikan'daki Temsilcisi Başepiskopos Khajag Barsamyan dün Ankara’da Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile bir görüşme gerçekleştirmişti. Görüşmenin ardından bugün Yedikule Surp Pırgiç Hastanesi’nde tedavisi süren Patrik Mesrob II’yi ziyaret eden Barsamyan’a Başepiskopos Aram Ateşyan, Eçmiadzin Kiliselerarası İlişkilerden Sorumlu Kıdemli Rahip Şahe Ananyan da eşlik etti. Vakıf Başkanı Bedros Şirinoğlu ile de görüşen Başepiskopos Barsamyan, görüşmenin ardından Agos’a açıklamalarda bulundu

Hakikat Adalet ve Hafıza Merkezi, ‘Hatırlayan Şehir: Taksim’den Sultanahmet’e Mekân ve Hafıza’ adlı bir kitap yayımladı. Anadolu Kültür’den Asena Günal tarafından yapılan şehir turu, Hafıza Merkezi’nden Murat Çelikkan’ın önerisiyle ortak bir yazma süreciyle kitaplaştırıldı. Heinrich Böll Stiftung Derneği tarafından desteklenen çalışmada sırasıyla Taksim Meydanı, Gezi Parkı, İstiklal Caddesi, Emek Sineması, Galatasaray Meydanı, Hazzopulo Pasajı, Mısır Apartmanı, Karşı Sanat, Aras Yayıncılık, Narmanlı Han, Neve Şalom Sinagogu, Salt Galata, Kamondo Merdivenleri, San(a)saryan Han, Belediyeler Birliği Binası, Türk İslam Eserleri Müzesi ve Four Seasons Hotel İstanbul’un tarihi anlatılırken bu mekânlar etrafında yaşanan hak ihlalleri ve toplumsal mücadeleler de aktarılıyor. Çalışmanın yürütücüleri Günal ve Çelikkan ile mekân ve hafıza ilişkisini konuştuk.