"Tutuklu Karabağ eski liderler iade edilmeyecek”

Haftasonu Ermenistan'da bir araya gelen Ermeni ve Azerbaycanlı uzmanlar, aralarında Bakü’deki esirlerin iadesi de bulunduğu çeşitli konuları tartıştı. Geçen hafta bir araya gelen Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance de esirler konusunun görüşüldüğünü belirtse de, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, France 24 kanalına 13 Şubat'ta verdiği röportajda, esirler konusundaki tavrını yineledi: Azerbaycan’da tutuklu bulunan Karabağlı eski liderler iade edilmeyecek.

Aliyev, 20 yıldan müebbet hapse kadar çeşitli cezalara çarptırılan Karabağ’ın eski siyasi ve askeri liderlerini Nazi Almanyası’nın liderleriyle kıyasladı. Aliyev şu ifadeleri kullandı:

“Bu kişiler insanlığa karşı ciddi suçlar işlediler. Şöyle düşünün: İkinci Dünya Savaşı’nın bitiminden, Nürnberg duruşmalarından iki ay sonra birileri çıkıp gelse ve ‘İdama mahkûm edilen Nazi liderlerinin serbest bırakılmasını rica ediyoruz’ dese... Bu da aynı şeydir, hatta daha da kötüsü. Onların suçları, Nazilerin İkinci Dünya Savaşı’nda işlediklerinden daha ağır.”

Yerevan’da "sıcak" temaslar

Bu açıklamalara rağmen Ermenistan, Azerbaycan tarafına yönelik sıcak yaklaşımını sürdürüyor. Nitekim geçtiğimiz haftasonu Ermenistan’ı ziyaret eden Azerbaycanlı uzmanlarla bir araya gelen Ermeni heyeti; esirlerin iadesini de dahil olmak üzere çeşitli insani meseleleri ve iş dünyasında Ermenistan-Azerbaycan işbirliği olanaklarını görüştü. 20 kişiden oluşan Azerbaycan heyeti Ermenistan’dan ayrılırken, Ermeni temsilciler 16 Şubat’ta iki günlük konferansın sonuçlarını değerlendirdi.

Aktarılan bilgilere göre tartışmalar; Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinin mevcut aşaması, gelecekteki gelişim yolları, 8 Ağustos 2025’te Washington’da düzenlenen zirvede onaylanan barış gündeminin uygulanması ve bunun bölgesel etkileri üzerinde yoğunlaştı. Katılımcılar, değişen bölgesel güvenlik ortamı ve barış sürecinin bir sonucu olarak şekillenen ekonomik fırsatlara dair değerlendirmelerde bulundu.

“Hukuki yetkimiz yok ama kamuoyu oluşturabiliriz”

Görüşmelere katılan Ermenistan Demokrasi Geliştirme Vakfı Müdürü Naira Sultanyan, katılımcıların karşılıklı insani meselelere değindiğini, Ermeni tarafının ise esirlerin iadesi konusunu yeniden gündeme getirdiğini belirtti.

Sultanyan, “Şunu tekrar vurgulamak isterim ki, bu grubun süreçlere herhangi bir şekilde etki edecek yasal bir yetkisi yok ancak kamuoyu oluşturma imkânına sahip. Dolayısıyla biz, Azerbaycanlı meslektaşlarımıza mevcut barış süreçlerinin mantığı içerisinde esirlerin Bakü’de tutulmasının neden yersiz olduğunu bir kez daha anlatmaya çalıştık” ifadelerini kullandı.

Sultanyan’a göre Azerbaycan heyeti üyeleri de Bakü’yü kaygılandıran konulara değindi: “Örneğin mayın haritaları ve 90’lı yıllardaki savaş sırasında kaybolan Azerbaycanlıların akıbeti gündeme geldi. Takdir edersiniz ki bizim de elimizde net cevaplar yok, ancak en azından karşılıklı olarak anlamaya ve bazı bilgileri teyit etmeye çalışıyoruz.”

Öte yandan, Ermeni heyeti daha önce Azerbaycan’a gittiğinde, taleplerine rağmen Bakü hapishanelerinde tutulan Ermenilerle görüşmelerine izin verilmemişti.