NAZAR BÜYÜM

Nazar Büyüm

DÖNÜP BAKTIĞIMDA 

Taniel Varujan'ın 'Ekmeğin Şarkısı’ndaki şiirler arasında biri bana bir başka şairi, Federico Garcia Lorca’yı çağrıştırdı. Şaşıp kaldım… Şimdi, bu iki şair de Akdenizli, biri doğusundan biri batısından. İkisi de otuzlarında kaybedilmiş. Benzerlik bitmiyor, ikisi de katledilmiş...

Ben şanslı bir insanım, Raffi’yi tanımadan neredeyse yarım yüzyıl önce babasını, Dr. Hermon Araks’ı tanıdım.

Amazon’un kurucusu ve CEO’su Jeff Bezos dünyanın en zengin insanı. Serveti 200 milyar doları aşıyor. 55 Afrika ülkesinden 32’sinin TOPLAM Gayrı Safi Milli Hasıla’sından fazla. İnsanlık giderek büyüyen bir yoksulluğa sürüklenirken, bu insanlar varlıklarına varlık katıyor.

Burhan Bey, “Eee, anlatın bakalım,” deyince Murat Develi’deki günleri söyledi. Dam boyu kar, kümesten alınıp pişirilen ördek, tavuk, bulgur pilavı, ev yapımı şarap… Bütün bunları, babamı, annemi, ağabeyimi, çocukları, soğuk ve kardan dışarı çıkılamadığını falan sayıp döktü. Burhan Bey, “O kapanmışlık, o mağduriyet insanları nasıl da yaklaştırır, yakınlaştırır,” dedi. Aklımdan çıkmaz.

Şunu, bin yıldır kanıtlanan şu gerçeği hesabınıza katın artık: Kılanları, stranları, ağıtları, türküleri, bozlakları, destanları susturamazsınız.

Cumhuriyet tarihi yalnız faillerin değil, tanık olan herkesin, yaşayan, bilen, hatırlayan herkesin başını öne eğdirecek büyük suçların da tarihi.

Üstüne vazife olmayan ne varsa onları yaptı. Yüzlerce örneği var, hangi birini saymalı… Kars’ta, Diyarbakır’da, Marmara depreminde, İstanbul’da… Anadolu Kültür ne yaptı, neler yaptı diye bir bakın, dökümün bir bölümü orada.

1915 öncesinde Sivas’ın doğusunda 3.000 kilise ve manastır, 2.000 okul var. Bir düşünün, 2.000 okul! 50’şerden 100.000, 100’den 200.000 öğrenci! Bunlar, içindekiler ve çevresindekilerle, tahrip edilir, yok edilirken, bir gelecek de yok edildi.

Covid-19 küresel salgını, küresel yoksulluk, eşitsizlik, adaletsizlik ve küresel iklim değişikliği… Bunların üçü de bağlantılı, ilintili sorunlardır. Biraz daha derine inersek, Minneapolis’teki polis barbarlığı ile sembolleşen, yerküreye yaygın zulüm ve gaddarlık gibi pek çok tekil görünen sorun da bu dünya düzeninin ve onun getirmekte olduğu feci sonun bir parçasıdır.