DOSYA

DOSYA Harputlu bir Ermeni’den Mustafa Kemal Atatürk'e mektup

Hüsnü Gürbey ve Mahsuni Gül, 83 yıldır devlet arşivinde bulunan çok ilginç bir belgeye ulaştı. 1937 sonlarında, B.G. Karapetyan isimli bir Harputlu Ermeni, Atatürk’e bir mektup yazmış. Karapetyan mektubunda 1909'dan 1915'e Ermeniler'in başına gelenlere dair gelişmeleri sıralıyor, bunların analizini yapıyor ve Türkiye için tüm halkların özgürlük taleplerine yanıt verecek yeni bir yapı öneriyor.
DOSYA Yok olma tehlikesi altındaki bir dili öğrenmek (II)

Hrant Dink Vakfı’nın 2016’da başlattığı Batı Ermenicesi Programı’nda 2021 bahar dönemi sürüyor. 21 Şubat Dünya Anadili Günü vesilesiyle, programın katılımcılarına, Batı Ermenicesi öğrenmek istemelerinin nedenlerini, dili öğrenirken karşılaştıkları sorunları ve geliştirdikleri çözümleri sorduk. Geçen hafta başladığımız dosyanın ikinci bölümünü yayımlıyoruz.
DOSYA ‘Dönmeler dönmeliklerini unutsa bile devlet asla unutmuyor’

Gazeteci, yazar Korhan Atay’ın, Sabiha ve Zekeriya Sertel’in yaşam öykülerini ve mücadelelerini anlattığı ‘Serteller’ kitabı İletişim Yayınları’ndan çıktı. Sabiha ve Zekeriya Sertel çifti, 1911-1978 yılları arasında hemen hepsi çok satan dergi ve gazeteler çıkardı, pek çok kitap yazdı. Aram Pehlivanyan, Hayk Açıkgöz, Sona ve Vartan İhmalyan gibi pek çok Ermeni komünistle de yolları kesişen Serteller, yakın tarihin en önemli tanıkları arasında yer aldılar. Korhan Atay ile kitabından yola çıkarak Sabiha ve Zekeriya Sertel çiftiyle ilgili bilinmeyenleri ya da az bilinenleri konuştuk.
DOSYA Yok olma tehlikesi altındaki bir dili öğrenmek

Hrant Dink Vakfı’nın 2016’da, Gülbenkyan Vakfı ortaklığıyla başlattığı Batı Ermenicesi Çalışmaları, çok çeşitli kesimlerden, farklı ülkeler, meslekler ve yaş gruplarından katılımcıların yoğun ilgisiyle devam ediyor. Pandemi nedeniyle geçen yıl çevrimiçi ortama aktarılan çalışmalarda 2021 bahar dönemi geçen ayın sonunda başladı; 15 Mart’ta ise Ermenice konuşma atölyeleri başlıyor. Bu çalışmaların katılımcılarından Ayşenur Kolivar, Agos için, diğer katılımcılara, Batı Ermenicesi öğrenmek istemelerinin nedenlerini, dil öğrenme sürecinde neler yaşadıklarını, karşılaştıkları sorunları ve geliştirdikleri çözümleri sordu. Aldığı yanıtları, 21 Şubat Dünya Anadili Günü vesilesiyle bu hafta başladığımız ve önümüzdeki sayıda devam edeceğimiz bu dosyada bulacaksınız.
DOSYA Ermeni feminizmi ve ‘Hay gin’

Lerna Ekmekçioğlu’nun ‘Bir Milleti Diriltmek (1919-1933): Toplumsal Cinsiyet Ekseninde Türkiye’de Ermeniliğin Yeniden İnşası’ başlıklı kitabı Aras Yayınları’ndan çıktı. Ekmekçioğlu, kitabında, I. Dünya Savaşı sonrasında işgal altındaki İstanbul’da hayatta kalan Ermenileri mercek altına alarak Ermenilerin hangi siyasi, ekonomik ve toplumsal adımlarla kendini yeniden inşa etmeye çalıştığını, bu süreçte toplumsal cinsiyet rollerinin hangi şekillerde yeniden üretildiğini araştırıyor. Kitabın odağında ise dönemin kadın hareketinin önde gelen isimlerinden Hayganuş Mark tarafından 1919-1933 arasında aralıksız olarak yayımlanan ve birçok feministin yazılar kaleme aldığı kadın dergisi ‘Hay gin’ var. Ekmekçioğlu ile kitabından yola çıkarak Ermeni feministlerin yüz yıllık serüvenini konuştuk.
DOSYA İskenderun Sancağı ve Musa Dağ’ın öteki tarihi

Gazeteci-yazar Serdar Korucu’nun iki yeni kitabı, ‘Sancak Düştü: İskenderun Sancağı’ndan Hatay’a Ermeni Meselesi’ ve ‘Ahalinin Gidişi: Musa Dağ 1939’ Aras Yayıncılık’tan çıktı. Korucu ile kitaplarından yola çıkarak, dünden bugüne Antakya Ermenilerini konuştuk.
DOSYA ‘Kurucu bir suç’ olarak Maraş Katliamı

Araştırmacı yazar ve hukukçu Orhan Gazi Ertekin’in derlediği ‘Maraş Katliamı: Vahşet, Direniş ve İşkence’ adlı kitap Dipnot Yayınları’ndan çıktı. Ertekin’le kitabından yola çıkarak, Türkiye’de ‘kurucu suç’ ve ‘yüzleşme’ üzerine bir söyleşi yaptık.
DOSYA ‘Karma evliliklerin asimilasyonu artırmadığını söylüyoruz’

Anna Maria Beylunioğlu ve Özgür Kaymak’ın birlikte yazdığı ‘Kısmet Tabii… İstanbul’un Rum, Yahudi ve Ermeni Toplumlarında Karma Evlilikler’ başlıklı kitap, İstos Yayınları'ndan çıktı. Kitaba konu alan araştırma kapsamında, 57 görüşme yapılmış. Görüşme yapılanlardan 19’u Rum, 18’i Yahudi, 14’ü ise Ermeni cemaatine mensuplar. Kitabı, yazarlarıyla konuştuk.